توقیف نفتکشهای یونان و ایران از منظر حقوق بینالملل دریاها
نویسندگان
1 دانشکده مدیریت و کمیسر دریایی، دانشگاه علوم دریایی حضرت امام خمینی (ره)، نوشهر، ایران.
doi
10.22113/jmst.2023.384787.2512چکیده
توقیف کشتی ها در قلمروهای مختلف دریایی از چالش های اساسی حقوق بین الملل دریاها می باشد که منجربه بروز اختلافات حقوقی میان دول صاحب پرچم و ساحلی و گاها دولت ثالث می گردد. گارد ساحلی یونان نفتکش روسی پگاس/لانا را که حامل محموله نفتی ایران بود، در روز سهشنبه ۱۹ آوریل 2022 در آبهای جزیره اویا یونان، به دلیل نقض تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا علیه روسیه در ارتباط با حمله به اوکراین را توقیف و محموله نفتی ایران را نیز، به درخواست مقامهای قضایی آمریکا توقیف کرد. این اقدام با اعتراض مقامات جمهوری اسلامی ایران مواجه و علیرغم تلاش های دیپلماتیک برای حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات، دو نفتکش یونانی توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با حکم قضایی و شکایت صاحب بار نفتکش لانا، توقیف گردید. ازاین رو، هدف از این مختصر، بررسی این توقیف ها از منظر حقوق بین الملل دریاها و پاسخگویی به این سوال است، که آیا اقدامات یونان و ایران از منظر حقوق بین الملل دریاها مشروعیت دارد یا ندارد؟ روش تحقیق نوشتار حاضر، توصیفی تحلیلی، و روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای اسنادی می باشد. یافته های تحقیق حاکی از آن است، توقیف محموله نفتی ایران توسط یونان و آمریکا در تناقض با استفاده صلح آمیز از دریاها و آزادی کشتیرانی میباشد. درخصوص اقدام ایران نیز با توجه به اینکه براساس بیانیه های وزارت امور خارجه یونان محل توقیف این دو نفتکش در منطقه نظارت و دریای سرزمینی ایران بوده است، جمهوری اسلامی ایران دارای صلاحیت قضایی و بنابه حکم صادره از مراجع قضایی به علت تتخلفات دریایی نسبت به توقیف نفتکش های یونانی اقدام نموده است.