گونهشناسی اکتشافی برداشت از مفهوم زنانگی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jisr.2014.53142چکیده
زنانگی مفهومی است که هر دو بعد جنسی و جنسیتی را شامل میشود و متأثر از فرهنگ قرار دارد. عضویت در گروه قومی نیز به مثابۀ یک عامل فرهنگی بر شکلگیری زنانگی مؤثر است. در این پژوهش با استفاده از روشهای کیفی مصاحبه، داستان زندگی، تحلیل محتوا و شناسایی طبقههای متعارف، شاخصهای زنانگی و گونهشناسی آن بین زنان متأهل 22-19 ساله در سه گروه قومی مشخص شد؛ در این پژوهش اقوام آذری و کُردی و مازندرانی و موضوعها و طبقههای فکری متعارف شناسایی شده است. براساس نتایج شاخصهای زنانگی مشترک در هر سه گروه قومی تقریباً مشابه و شامل پنج مورد نقشهای مراقبتی، شخصیت احساسـ محور، رقابت درونـ جنسی، نقشهای خانگی و زیبایی ظاهری است. سنخهای چهارگانۀ زنانگی شناختهشده در سه گروه قومی عبارتند از: منفعل، سنتی، مستقل و فعال؛ این سنخشناسی برمبنای نگرش نسبت به شاخصهای پنجگانه صورت گرفته است. سنخ منفعل در گروه قومی کُرد و آذری، سنخ سنتی و مستقل در هر سه گروه قومی کرد و آذری و مازندرانی و سنخ فعال فقط در گروه قومی مازندرانی دیده شده است. در حالی که به نظر میرسد برداشت از زنانگی در گروه قومی مازندرانی دستخوش بازتعریف از نگرش سنتی شده است، تمایز اساسی در برداشت گروههای قومی آذری و کرد مشاهده نشد. طبقههای متعارف فکری شناساییشده در این پژوهش شامل تفکر «ذاتگرایانه» و «تمایلهای مادرانه» است.