فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: چای ترش گیاهی چند منظوره با کاربردهای مختلفی از جمله استفاده به عنوان گیاه غذا، دارو و گیاه زینتی است. بررسی آرایش کشت و مدیریت تلفیقی کود (تغذیه گیاه) بر صفات کمی و اقتصادی از اهداف این پژوهش می‌باشد. مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، با سه تکرار در مزرعه آموزشی شماره یک گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشگاه شهید چمران اهواز در سال زراعی 1402-1401 به اجرا در آمد. تیمار اصلی مورد آزمایش شامل آرایش کاشت جوی و پشته در چهار سطح (فاصله بین ردیف 50 سانتی‌متر (پشته معمولی) و (پشته عریض))، (فاصله بین ردیف 75 سانتی‌متر (پشته معمولی) و (پشته عریض)) و تیمار فرعی شامل پنج سطح مدیریت تلفیقی کود شیمیایی، تلفیقی الف (پایه شیمیایی (100 درصد N-P-K) همراه با کود گاوی و هیومیک اسید)، تلفیقی ب: (پایه شیمیایی (75 درصد N-P-K) + کود زیستی سوپرنیتروپلاس+ کود فسفات بارور 2 و مخلوط عناصر ریزمغذی)، آلی الف (کمپوست، سوپرنیتروپلاس، بیوسولفور، فسفات بارور 2، هیومیک اسید و جاسمونیک اسید) و آلی ب (ورمی‌کمپوست، قارچ میکوریزا، سوپرنیتروپلاس، سالیسیلیک اسید، ملاتونین، الاژیک اسید) در نظر گرفته شدند. یافته‌ها: صفات و شاخص‌های گیاهی مورد ارزیابی ویژگی‌های مربوط به اجزای عملکرد شامل ارتفاع بوته، تعداد غوزه، تعداد دانه در غوزه، تعداد شاخه فرعی، وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه و شاخه فرعی و وزن خشک غوزه، وزن 1000 دانه، وزن خشک کاسبرگ و شاخص عملکرد اقتصادی بودند. کشت با فاصله ردیف 75 سانتی‌متر و کود تلفیقی (الف) به‌طور معنی‌داری بهترین نتایج را نشان داد. این تیمار موجب افزایش ارتفاع بوته به 6/236 سانتی‌متر، تعداد 162 غوزه در بوته و تعداد شاخه فرعی 3/25 شد. بیشترین وزن خشک غوزه (52/1 گرم)، برگ (7/25 گرم) و ساقه (227 گرم) و بالاترین شاخص برداشت اقتصادی کاسبرگ (7/8 %) در این تیمار مشاهده گردید. همچنین از تیمار فاصله ردیف 75 سانتی‌متر با کود آلی (ب) بیشترین وزن هزار دانه (8/48 گرم) به‌دست آمد، درحالی‌که بالاترین عملکرد اقتصادی (73/0 گرم در بوته) در تیمار 50 سانتی‌متر با کود تلفیقی (الف) حاصل شد. همبستگی بین صفات نشان داد وزن خشک غوزه و کاسبرگ که جز مهم‌ترین صفات کمی و عمکردی گیاه چای ترش هستند با هم همبستگی قوی و مثبت (99/0) داشتند. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد که در شرایط گرمسیری و نیمه گرمسیری با توجه به اینکه چای ترش گیاهی گرمادوست است درجه دمای بالا (28 درجه) در مرحله زایشی گیاه و همچنین تشکیل شاخه‌های فرعی زیاد کشت‌های با ردیف عریض‌تر به‌واسطه فضای رشد رویشی بیشتر در عملکرد اقتصادی گیاه تأثیرگذار خواهد بود. از طرفی با به کارگیری ترکیبات کود تلفیقی الف (شیمیایی N-P-K) همراه با کود گاوی و هیومیک اسید عملکرد کمّی بسیار مطلوبی را می‌توان انتظار داشت.