فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: با بهره‌گیری از روش تحلیل امرژی، پایداری زیست‌محیطی چهار نظام تولید علوفه‌ای شامل کوشیا، ارزن، سورگوم و جو در منطقه‌ی سیستان در سال زراعی 1401-1400 موردبررسی قرار گرفت. هدف از این پژوهش، تعیین نظام تولیدی با بهترین عملکرد از نظر مصرف، بازده و بار امرژی و همچنین شاخص پایداری امرژی بود.   مواد و روش: منطقه سیستان دارای آب‌وهوای خشک و گرمسیری است و با کمبود آب‌وخاک شور روبرو است. جامعه آماری موردمطالعه شامل مزارع کشت گیاهان علوفه‌ای منطقه بود. برای تبدیل جریان‎های انرژی و مواد به واحد امرژی، از ضرایب تبدیل که مسیر تحولات انرژی در جهان را منعکس می‌کنند، استفاده شد. سپس با محاسبه شاخص‌های مربوط به امرژی، پایداری زیست‌محیطی و اقتصادی نظام‌های تولید گیاهان علوفه‌ای مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت.   یافته‌ها: مجموع امرژی­های ورودی به نظام برای چهار بوم­نظام تولید کوشیا، ارزن، سورگوم و جو به ترتیب 1016×82/2، 1016×29/3، 1016×30/4 و 1016×65/3 ام ژول خوشیدی در هکتار در سال بدست آمد. ‌نظام تولید کوشیا به لحاظ شاخص EIR در رتبه نخست قرار گرفت. دلیل این امر، مصرف بیشتر کود نیتروژن در مقایسه با سایر نظام‌های موردبررسی است که به ناپایداری این نظام نیز می‌انجامد.   نتیجه‌گیری: نتایج نشان از پایداری نظام‌های تولید ارزن و جو ازلحاظ منافع اقتصادی و زیست‌محیطی داشت. با ارتقای الگوهای سازگار با محیط‌زیست، مانند افزایش حمایت از تولیدکنندگان، ترویج توسعه کشت در مقیاس بزرگ، تدوین معیارهای پایداری و ارائه یارانه­های هدفمند به بهبود تولیدات گیاهان علوفه­ای در منطقه سیستان  کمک کرد.