تأثیر هوش مصنوعی بر ظرفیت کنشگران در اقتصاد سیاسی بینالملل
نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 کاندیدای دکتری روابط بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22126/ipes.2025.11834.1730چکیده
هوش مصنوعی بهعنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای تکنولوژیکی قرن حاضر، تأثیرات عمیق و گستردهای بر حوزههای مختلف اقتصاد سیاسی بینالملل گذاشته است. یکی از مهمترین این تأثیرات، تحول بنیادین در ظرفیت کنشگران این حوزه است. نوشتار پیش رو با هدف بررسی تأثیرات هوش مصنوعی بر ظرفیت کنشگران اقتصاد سیاسی بینالملل انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که هوش مصنوعی چگونه ظرفیت کنشگران را در اقتصاد سیاسی بینالملل تغییر داده و چه پیامدهایی برای ساختارهای سنتی قدرت و کنشگری بههمراه داشته است؟ فرضیه پژوهش بیان میکند که هوش مصنوعی در حال ایجاد تحولی اساسی در ظرفیت کنشگران، از انسان به فراانسان (ماشینها و سیستمهای مبتنی بر هوش مصنوعی) است. روش پژوهش کیفی و توصیفی-تحلیلی بوده و دادهها از طریق مطالعه منابع موجود، مقالات علمی، گزارشهای معتبر و تحلیلهای موردی جمعآوری شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهند که هوش مصنوعی ظرفیتهای نوین فراانسانی را برای کنشگران ایجاد کرده است که پیش از این وجود نداشت. ازجمله این تأثیرات میتوان به کمرنگ شدن نقش دولتها بهعنوان بازیگران مهم سنتی، قدرتگیری نهادهای فراملی و شرکتهای چندملیتی و همچنین ظهور محیط نوین کنشگری هوشمند اشاره کرد. درنتیجه، هوش مصنوعی با افزایش دقت، سرعت و توان تحلیل دادهها، به کنشگران امکان تصمیمگیری بهتر و سریعتر در عرصههای پیچیده اقتصاد سیاسی بینالملل را داده است و این امر بهویژه در حوزههایی مانند تجارت بینالملل، سیاستگذاری اقتصادی و مدیریت بحرانهای جهانی مشهود است.