فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: استفاده از راهکارهای پایدار برای بهبود کارایی عناصر غذایی و انجام آبیاری تکمیلی در دوره­های حساس رشدی گیاهان علوفه­ای در شرایط دیم منجر به بهبود کمیت و کیفیت علوفه خواهد شد. در این راستا، پژوهشی با هدف ارزیابی عملکرد دانه، کمیت و کیفیت علوفه خلر با کاربرد جداگانه و تلفیقی قارچ میکوریزا و هیومیک اسید در شرایط آبیاری تکمیلی و دیم اجرا گردید. مواد و روش­ها: آزمایش به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و سه تکرار در سال زراعی 1401 در دانشکده کشاورزی دانشگاه مراغه اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل عدم آبیاری (شرایط دیم)، یک بار آبیاری تکمیلی و دو بار آبیاری تکمیلی بود. همچنین فاکتور فرعی منابع مختلف کودی در چهار سطح عدم مصرف کود، قارچ آرباسکولار میکوریزا، هیومیک اسید و کاربرد تلفیقی میکوریزا+ هیومیک اسید را شامل می‌شد. یافته­ها: نتایج نشان داد بیشترین عملکرد بیولوژیک (39/552 گرم بر متر مربع) و عملکرد دانه (64/123 گرم بر متر مربع) و عملکرد علوفه خلر (88/220 گرم بر متر مربع) در دو بار آبیاری تکمیلی با کاربرد تلفیقی میکوریزا+ هیومیک اسید بدست آمد. انجام یک و دو بار آبیاری تکمیلی منجر به افزایش 16 و 7/35 درصدی عملکرد علوفه خلر نسبت به شرایط بدون آبیاری (دیم) گردید. علاوه بر این، کاربرد جداگانه میکوریزا، هیومیک اسید و کاربرد تلفیقی میکوریزا+ هیومیک اسید منجر به افزایش 9/16، 6/7 و 6/25 درصدی عملکرد علوفه خلر نسبت به عدم مصرف کود گردید. بیشترین میزان الیاف نامحلول در شوینده­های اسیدی (6/396 گرم بر کیلوگرم ماده خشک) و خنثی (3/483 گرم بر کیلوگرم ماده خشک) در شرایط دیم و بدون مصرف کود مشاهده شد. علاوه بر این، بیشترین میزان پروتئین خام (7/22 درصد)، خاکستر علوفه (42/10 گرم بر کیلوگرم ماده خشک)، کربوهیدرات محلول در آب (2/273 گرم بر کیلوگرم ماده خشک)، ماده مغذی قابل هضم (9/652 گرم بر کیلوگرم ماده خشک)، ماده خشک قابل هضم (41/671 گرم بر کیلوگرم ماده خشک)، ارزش نسبی تغذیه­ای (1/170 درصد) و انرژی ویژه شیردهی (57/1 مگاکالری بر کیلوگرم) در دو بار آبیاری تکمیلی با کاربرد تلفیقی میکوریزا+ هیومیک اسید بدست آمد.نتیجه‌گیری: بطور کلی، نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد انجام آبیاری تکمیلی به همراه کاربرد تلفیقی قارچ میکوریزا+ هیومیک اسید به عنوان یک روش پایدار می‌تواند به بهبود کمیت و کیفیت علوفه گیاه خلر در شرایط دیم منجر گردد.