اثر تلقیح بذر با سویه های مختلف باکتری محرک رشد گیاه بر کمیت و کیفیت عملکرد عدس (Lens Culinaris L.) در شرایط دیم

نویسندگان

1 دانش آموخته فوق لیسانس آگروتکنولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 گروه مهندسی گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/saps.2024.58098.3103
چکیده

مقدمه و اهداف: با افزایش جمعیت جهان و افزایش تقاضا برای محصولات کشاورزی، به کارگیری روش­های پایدار و سازگار با محیط زیست برای افزایش تولید گیاهان زراعی نیاز است. بنابراین اثر سویه­های مختلف باکتری محرک رشد بر کمیت و کیفیت عملکرد عدس در شرایط دیم بررسی شد. مواد و روش­ها: براساس یافته­های قبلی، از کلکسیون باکتری­های محرک رشد گیاه غرب ایران، 10 سویه انتخاب شدند. سپس از بین آن­ها، شش سویه برتر  (Bacillus megaterium, Pseudomonas putida, Bacillus cereus, Bacillus sp., Bacillus licheniformis, Achromobacter sp.) در آزمایش مقدماتی گلخانه­ای انتخاب شد و اثر آن­ها بر کمیت و کیفیت عملکرد و برخی خصوصیات رشدی سه رقم عدس (محلی کردی، بیله سوار و کیمیا) به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی انجام شد یافته­ها:نتایج نشان داد، رقم­های کیمیا و محلی کردی به ترتیب با 1750 و 1290 کیلوگرم در هکتار بیش­ترین و کم­ترین عملکرد دانه را داشتند. درصد پروتئین دانه رقم محلی کردی (60/19 درصد) به طور معنی­داری از رقم­های اصلاح شده کیمیا و بیله­سوار بیش­تر بود. باکتری­های محرک رشد گیاه سبب افزایش معنی­دار عملکرد دانه و زیست­توده و درصد پروتئین دانه شدند. بیش­ترین عملکرد دانه و زیست­توده به ترتیب در تیمار با سویه­های Bacillus licheniformis و Pseudomonas putida  با 1640 و 4600 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. نتیجه­گیری: با توجه به نتایج به دست آمده، اعمال تیمار باکتری محرک رشد گیاه می­تواند یکی از راه­کارهای موثر و دوستدار محیط زیست جهت افزایش کمیت و کیفیت عملکرد دانه عدس در کشت دیم مناطق خشک و نیمه خشک باشد.