ارزیابی و مقایسه خصوصیات فیتوشیمیایی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی برخی ریز میوه‌های دارویی جمع‌آوری شده از منطقه خان‌درسی ارومیه

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

در سال­های اخیر با توجه به مشکلات سلامتی و تغذیه­ای استفاده از آنتی­اکسیدان­های سنتزی در فرآوری مواد غذایی، بهره­گیری از گیاهان دارویی و ترکیبات موثره­ی آنها به عنوان منابع طبیعی که دارای خاصیت آنتی­اکسیدانی هستند، مورد توجه محققین قرار گرفته است. در این مطالعه خصوصیات فیتوشیمیایی و آنتی­اکسیدانی 15 ژنوتیپ از ریز میوه­های مختلف (عروسک پشت پرده، تاج ریزی، تمشک، زالزالک (دو گونه)، زرشک (چهار گونه)، رز (سه گونه)، آقطی (سه گونه)) مورد ارزیابی قرار گرفت. پس از شناسایی گونه­ها، استخراج نمونه­ها با استفاده از دستگاه اولتراسونیک انجام شد. تنوع فیتوشیمیایی ریز میوه­ها بر اساس محتوای فنول کل (روش فولین سیکالتو)، فلاونوئید کل (روش آلومینیوم کلراید)، کاروتنوئید کل، کلروفیل a، b و کل (روش لیچن تالر) و فعالیت آنتی­اکسیدانی (روش DPPH) ارزیابی گردید. نتایج مطالعه نشان داد ریز میوه­های جمع­آوری شده، تفاوت­های معنی­داری )سطح احتمال 1 درصد( از نظر خصوصیات فیتوشیمیایی مورد مطالعه دارند. بیشترین میزان فنول (mg GAE/g FW 096/5) و فلاونوئید کل (mg Qu/100g FW 433/14) در ژنوتیپ G3 (Rubus ulmifolius sub sp. sanctus) و کمترین میزان فنول (mg GAE/g FW 315/0) و فلاونوئید کل (mg Qu/100g FW 8/0) در ژنوتیپ G1 (Physalis alkekengi) مشاهده شد. همچنین بیشترین کاروتنوئید کل (μg/g FW 508/20) در ژنوتیپ G13 (sambucus nigra marginata) گزارش شد. بیشترین فعالیت آنتی­اکسیدانی در میوه ژنوتیپ G3 (Rubus ulmifolius sub sp. sanctus) با 634/86 درصد مشاهده شد. این نتایج پیشنهاد می­کنند که میوه­های مختلف به ویژه تمشک دارای منابع غنی از آنتی­اکسیدان­های طبیعی بوده و می­توانند در صنایع غذایی و دارویی کاربرد فراوان داشته باشند.