فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: شناخت توانایی هر منطقه برای ورود گیاه جدید به آن جهت استفاده پایدار از منابع موجود، ضروری است و افزایش بهره بیشتر کشاورزان از سرمایه‌گذاری خود را در پی دارد. بنابراین توانایی اراضی زراعی استان لرستان برای توسعه کشت دیم گیاه کاملینا در این تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفت.   مواد و روش‌ها: جهت بررسی امکان گسترش کشت دیم کاملینا نقشه‌های عوامل اقلیمی (بارش طی رشد رویشی و زایشی، ساعات آفتابی، دمای کمینه، بیشینه و متوسط)، توپوگرافی (ارتفاع از سطح دریا، شیب و جهت شیب) و خاک (pH، بافت، ماده‌ آلی، نیتروژن کل، پتاسیم و فسفر قابل‌دسترس) در محیط GIS تهیه و فازی‌سازی شدند. بعد از تعیین وزن آن‌ها به‌کمک ANP، نقشه‌های وزن‌دار شده باهم تلفیق و نقشه‌های نهایی اقلیم، توپوگرافی، حاصلخیزی و پهنه‌بندی نهایی اراضی تولید گردید و تمام نقشه‌ها براساس منطق فازی به‌چهار طبقه خیلی‌مستعد، مستعد، نیمه‌مستعد و نامستعد طبقه‌بندی شدند و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.   یافته‌ها: ارزیابی اهمیت تأثیرگذاری عوامل محیطی توسط ANP برای کشت دیم گیاه کاملینا نشان داد معیار اصلی اقلیم دارای بیشترین تأثیرگذاری (با ارزش وزنی 54/0) و معیار اصلی خاک (با ارزش وزنی 30/0) و توپوگرافی (با ارزش وزنی 16/0) در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. نتایج پهنه‌بندی فازی حاکی از ارزش فازی اقلیم بین 85/0-50/0، توپوگرافی 1-0، حاصلخیزی 99/0-42/0 و پهنه‌بندی نهایی 86/0- 50/0 بود و به‌ترتیب بیشترین سطح آن‌ها به‌طبقه مستعد (85/93 درصد)، خیلی‌مستعد (58/42 درصد)، خیلی‌مستعد (04/57 درصد) و مستعد (96/84 درصد) مربوط شد. در بین عوامل اقلیمی؛ دمای متوسط (44/42 درصد)، توپوگرافی؛ جهت شیب (78/23 درصد) و خاک؛ فسفر قابل‌دسترس (89/11 درصد) بیشترین محدودیت (طبقه نامستعد) را ایجاد کردند. نتیجه‌گیری: نتیجه نهایی حاکی از خیلی‌مستعد و مستعد بودن اراضی زارعی استان لرستان برای کشت دیم گیاه کاملینا داشت. همچنین نتایج این پژوهش شرایط عوامل محیطی هر پهنه مشخص کرد تا تصمیم‌گیران و کشاورزان با هوشمندی لازم، مدیریت خود را جهت استفاده بهینه از منابع اعمال کنند.