امکان‌سنجی ثبت فرکانس الکتریکی با هدف تعیین جنسیت در برخی از ماهیان آب شیرین

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران.

doi
10.22059/jvr.2020.299569.3036
چکیده

زمینۀ مطالعه: تعیین جنسیت در برخی از گونه‌های ماهیان مانند تاس‌ماهیان امری ضروری تلقی می‌شود. در حین مدیریت پرورش مزارع ‏تاس‌ماهیان، جداسازی ماهیان نر از ماده به منظور تولید گوشت و خاویار از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.هدف: بررسی تولید و امکان سنجی ثبت فرکانس‌های تخلیه اندام الکتریکی (EOD) در سه گونه مختلف از ماهیان آب شیرین شامل ماهی شبح سیاه (Aptronotus albifrons) از خانواده کاردماهیان، ماهی طلایی (Carassius auratus) از خانواده کپورماهیان و ماهی استرلیاد (Acipenser ruthenus) از خانواده تاس‌ماهیان به منظور معرفی روشی نوین در تعیین جنسیت ماهیان غیرالکتریکی می‌باشد.روش‎کار: بدین منظور، پس از تعیین جنسیت ماهیان توسط ویژگی‌های مورفولوژیک و یا بیوپسی، فرکانس‌ EOD تولیدی ماهی توسط دستگاه اسیلوسکوپ ثبت گردید. همچنین، در مطالعه حاضر از ماهی شبه سیاه به عنوان نمونه مرجع که کارهای فراوانی روی آن‌ انجام شده، به منظور بررسی صحت روش و کاربری دستگاه اسیلوسکوپ استفاده شد. علاوه بر این، برای اولین بار فرکانس EOD تولید شده توسط جنس‌های نر و ماده ماهی استرلیاد ثبت و گزارش گردید.نتایج: مقادیر فرکانس ثبت شده در جنس‌های نر و ماده ماهی استرلیاد، با یکدیگر تفاوت معنی‌داری را نشان داد و فرکانس EOD جنس نر به طور معنی‌داری بالاتر از فرکانس تولید شده جنس ماده بود (05/0>P). از جنس‌های نر و ماده ماهی طلایی هیچ‌گونه فرکانسی مشاهده و ثبت نشد. فرکانس‌های EOD ثبت شده از جنس‌های نر و ماده ماهی شبح سیاه در مقایسه با فرکانس‌های جنسی در مطالعات پیشین اختلاف معنی‌داری را نشان داد (05/0>P).نتیجه­گیری نهایی: مطالعه حاضر نشان داد تمایزات جنسی یک عامل اثرگذار بر ایجاد اختلاف در مقادیر ثبت شده فرکانس EOD است و می‌توان از این روش غیرتهاجمی در تعیین جنسیت گونه‌های ارزشمندی مانند ماهی استرلیاد استفاده کرد. با این‌حال، ثبت دقیق فرکانس الکتریکی و شناسایی منشأ تولید آن مستلزم وجود تجهیزات پیشرفته و مطالعات بیشتر در رابطه با فیزیولوژی و بیولوژی تولیدمثل ماهیان می‌باشد.