کاربرد روش تحلیل عاملی در شناسایی بافتهای فرسوده شهری
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد شهرسازی، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jfaup.2013.50524چکیده
چکیده موضوع نارسایی شاخصهای سه گانه مطرح شده توسط شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در راستای شناسایی بافتهای فرسوده شهری، همواره مورد انتقاد محافل مختلف قرار گرفته است. بر این اساس، مقاله حاضر بر آن است تا به بازخوانی شناسایی بافتهای فرسوده شهری از طریق ارائه مدلی مناسب، و کاربست آن در بلوکهای شهری محله هدف مطالعه پرداخته و عوامل و متغیرهای اصلی فرسودگی شهری را کشف نماید. روش تحقیق در این مقاله تلفیقی از روشهای فراتحلیل و استفاده از متون معتبر جهانی در ارتباط با شاخصهای فرسودگی از یک سو و روش تحلیل دادههای ثانویه مربوط به بلوکهای شهری در محیط نرم افزارهای تحلیل آماری و سیستمهای اطلاعات جغرافیایی از سوی دیگر است. یافتههای این مطالعه نشان میدهد که به ترتیب، عوامل اصلی شناسایی بافتهای فرسوده در محله مورد مطالعه را، آسیبپذیری سازهای، فرسودگی اقتصادی محرومیت و فقر شهری تشکیل میدهند که در این میان دو عامل اول، حدود 50 درصد فرسودگی و سه عامل در کنار هم حدود 70 درصد فرسودگی شهری را تبیین میکنند. همچنین تبیین ارتباط بین شاخصهای معرفی شده در این مطالعه با شاخصهای سه گانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران نیز نشان داد که شاخصهای قیمت زمین، نرخ نوسازی، تراکم جمعیتی و خانوار در واحد مسکونی به ترتیب، ارتباط بیشتری را با شاخصهای مربوطه دارند.