تأثیر مؤلفه‌های مؤثر کیفیت زندگی شهری بر ارتقاء حس تعلق به مکان بر بازار نارمک تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 گروه معماری، واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، هشتگرد، ایران.

4 گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.48311/udd.2025.27568
چکیده

بیان مسئله: احیای حس تعلق به محله‌های قدیمی و بازار و تعلقات اجتماعی به منظور ارتقای حس تعلق به مکان و کیفیت زندگی شهروندان همواره مورد تأکید محققان و کارشناسان شهری بوده است. در این میان با تلاش در راستای ارتقای مهمترین عوامل تشکیل دهنده حس تعلق به مکان بخش محله (تعاملات انسانی، حافظه تاریخی و ..) در این پژوهش سعی شده به بررسی عوامل ارتقای حس تعلق به مکان پرداخته شود.هدف: هدف ازاین پژوهش، بررسی مؤلفه‌های مؤثر بر ارتقاء حس تعلق به مکان با تمرکز بر روی بازار در محله نارمک تهران بود. روش انجام پژوهش از حیث هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا و آنالیز از نوع روش علّی در نظر گرفته شد. با استفاده ازروش مقایسات رگرسیونی به تحلیل پژوهش پرداخته شد. جمع آوری اطلاعات و داده‌ها در این پژوهش استفاده از پرسشنامه از نوع بسته (چند گزینه) بود. روش: جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شهروندان تهرانی در سال 1403 شد. از روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی برای انتخاب افراد نمونه پژوهش استفاده شد.  بر این اساس، تعداد نمونه آماری معادل 328 نفر (زن و مرد و با دامنه سنی از 14 تا 63 سال) در نظر گرفته شد. مناطق مورد بررسی شامل 1- ضلع مرکزی خانه‌های معاصر محله نارمک، 2- ضلع شمالی و 3- ضلع غربی محله نارمک بود. یافته‌ها: ‌براساس نتایج فرضیه اول، با توجه به سطح معنی‌داری بدست آمده معادل 0.000 و آزمون پیرسون که مقداری معادل 0.025 می‌توان اظهار داشت که طراحی مناسب مرکز بازار و تجهیز کردن بازار بر افزایش میزان تعلق خاطر و احساس هویت شهروندان مؤثر است، مورد ‌تأیید قرار می‌گیرد.‌نتیجه‌گیری:  ‌براساس نتایج فرضیه دوم، با توجه به سطح معنی‌داری بدست آمده معادل 0.000 و آزمون پیرسون که مقداری معادل 0.011 می‌توان اظهار داشت اگر یک مرکز بازار با طراحی خلاقانه که منطبق بر رفتارها و نیازهای استفاده کنندگان باشد در این صورت تبدیل به یک فضای جذاب و حضور پذیر برای  بیشتر شهروندان می‌شود، مؤثر است.، مورد ‌تأیید قرار می‌گیرد.