فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کیفیت زندگی شهری از مفاهیمی است که همواره در پژوهش‌های شهرسازی مورد توجه بوده اما در بسیاری از مطالعات، به‌ویژه در ایران، کمتر به مقایسه همزمان دیدگاه مسئولان و شهروندان در فضاهای عمومی پرداخته شده است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل شکاف ادراکی کیفیت زندگی در میدان تجریش تهران انجام شد. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی اکتشافی بود: در بخش کیفی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ مسئول شهری و تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA انجام گرفت؛ و در بخش کمی، پیمایش ۱۳۰ نفر از شهروندان و کسبه میدان از طریق پرسشنامه ۷۰ گویه‌ای صورت پذیرفت. برای تحلیل داده‌های کمی از آزمون ناپارامتریک فریدمن استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری میان مؤلفه‌های کیفیت زندگی وجود دارد (χ²=460.76, df=69, p<0.001). حمل‌ونقل و بعد اجتماعی بالاترین میانگین رتبه را کسب کردند، درحالی‌که مؤلفه زیست‌محیطی کمترین رتبه را به خود اختصاص داد. یافته‌ها همچنین بیانگر تفاوت دیدگاه میان شهروندان و مسئولان است؛ به‌گونه‌ای که شهروندان بیشتر بر ابعاد اجتماعی–روانی و پیاده‌محوری تأکید داشتند، در حالی که مسئولان به بهبود کالبدی و ترافیکی توجه نشان دادند. نوآوری این پژوهش در هم‌نشانی سه‌گانه داده‌های میدانی، ادراک مسئولان و اسناد فرادست است که تصویری دقیق از شکاف ادراکی کیفیت زندگی در مقیاس یک میدان شهری ارائه می‌دهد. نتایج می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های محلی در جهت ارتقای کیفیت زندگی شهروندان باشد.