بررسی سازگاری جو آبی در استان‌های همدان و لرستان با شرایط تغییر اقلیم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

2 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

3 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/saps.2024.60289.3171
چکیده

مقدمه و اهداف: هدف مطالعه حاضر شبیه ­سازی ارزیابی سازگاری جو آبی به تغییرات اقلیمی در استان­های همدان و لرستان  ،   برآورد عملکرد جو آبی در آینده تحت سناریو­های مختلف اقلیمی و ارائه­ی راهکارهایی برای بهبود عملکرد جو آبی در شرایط تغییر اقلیماست. مواد و روش ها: مطالعه در 9 شهرستان استان­های همدان و لرستان انجام شد. شبیه­سازی رشد و نمو محصول جو با استفاده از مدل APSIM انجام شد. اقلیم آینده شهرستان­ها با استفاده از مدل اقلیمی HadGEM2-ES، سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 و روش AgMIP برای دوره 2070 -2040 شبیه­سازی شد. راهکارهای سازگاری شامل ارقام (آذران، جلگه و بهمن) و تاریخ کاشت­های مختلف (1 مهر، 15 مهر، 30 مهر، 15 آبان و 30 آبان) بودند.   یافته ها: نتایج اعتبارسنجی مدل زراعی APSIM نشان داد که مدل با دقت قابل قبولی عملکرد دانه را تحت تیمارهای مختلف شبیه­سازی کرد به طوری که nRMSE برابر با 02/15 درصد بود. نتایج نشان داد که تغییرات اقلیمی باعث کاهش عملکرد محصول جو در استان­های مورد بررسی به میزان 4- و 2- درصد به ترتیب برابر تحت سناریوی RCP4.5 و RCP8.5 شد. در زمینه ترکیب­های مختلف، در سراسر مناطق مورد مطالعه و سناریوهای اقلیمی، تغییرات عملکرد از 3/17- درصد در ترکیب تاریخ کاشت 30 آبان و رقم آذران و 9/20+ درصد در ترکیب تاریخ کاشت 1 مهر و رقم جلگه متفاوت بود.   نتیجه گیری:   براساس نتایج کسب شده  باید راهکارهای سازگاری در آینده برای جلوگیری از کاهش محصول جو آبی در استان­های مورد بررسی در نظر گرفته شود.  به طورکلی، در دوره آینده ترکیب­­های بهینه در مناطق گرم مانند شهرستان پلدختر تاریخ کاشت 1 مهر و رقم آذران، در مناطق معتدل مانند خرم­آباد و کوهدشت تاریخ کاشت 1 مهر و رقم جلگه و در سایر مناطق که اکثرا جز مناطق سرد هستند تاریخ کاشت 30 آبان و رقم بهمن می­باشند.  .