بررسی سازگاری جو آبی در استانهای همدان و لرستان با شرایط تغییر اقلیم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
2 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
3 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22034/saps.2024.60289.3171چکیده
مقدمه و اهداف: هدف مطالعه حاضر شبیه سازی ارزیابی سازگاری جو آبی به تغییرات اقلیمی در استانهای همدان و لرستان ، برآورد عملکرد جو آبی در آینده تحت سناریوهای مختلف اقلیمی و ارائهی راهکارهایی برای بهبود عملکرد جو آبی در شرایط تغییر اقلیماست. مواد و روش ها: مطالعه در 9 شهرستان استانهای همدان و لرستان انجام شد. شبیهسازی رشد و نمو محصول جو با استفاده از مدل APSIM انجام شد. اقلیم آینده شهرستانها با استفاده از مدل اقلیمی HadGEM2-ES، سناریوهای RCP4.5 و RCP8.5 و روش AgMIP برای دوره 2070 -2040 شبیهسازی شد. راهکارهای سازگاری شامل ارقام (آذران، جلگه و بهمن) و تاریخ کاشتهای مختلف (1 مهر، 15 مهر، 30 مهر، 15 آبان و 30 آبان) بودند. یافته ها: نتایج اعتبارسنجی مدل زراعی APSIM نشان داد که مدل با دقت قابل قبولی عملکرد دانه را تحت تیمارهای مختلف شبیهسازی کرد به طوری که nRMSE برابر با 02/15 درصد بود. نتایج نشان داد که تغییرات اقلیمی باعث کاهش عملکرد محصول جو در استانهای مورد بررسی به میزان 4- و 2- درصد به ترتیب برابر تحت سناریوی RCP4.5 و RCP8.5 شد. در زمینه ترکیبهای مختلف، در سراسر مناطق مورد مطالعه و سناریوهای اقلیمی، تغییرات عملکرد از 3/17- درصد در ترکیب تاریخ کاشت 30 آبان و رقم آذران و 9/20+ درصد در ترکیب تاریخ کاشت 1 مهر و رقم جلگه متفاوت بود. نتیجه گیری: براساس نتایج کسب شده باید راهکارهای سازگاری در آینده برای جلوگیری از کاهش محصول جو آبی در استانهای مورد بررسی در نظر گرفته شود. به طورکلی، در دوره آینده ترکیبهای بهینه در مناطق گرم مانند شهرستان پلدختر تاریخ کاشت 1 مهر و رقم آذران، در مناطق معتدل مانند خرمآباد و کوهدشت تاریخ کاشت 1 مهر و رقم جلگه و در سایر مناطق که اکثرا جز مناطق سرد هستند تاریخ کاشت 30 آبان و رقم بهمن میباشند. .