اثر مقدار بذر مصرفی بر عملکرد و مهار علفهای ارقام مختلف برنج هرز در شرایط خشکهکاری
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم علفهای هرز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، ایران.
2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
doi
10.22034/saps.2025.63895.3290چکیده
مقدمه و اهداف: رقابت علفهایهرز به عنوان مهمترین عامل کاهش عملکرد در شرایط خشکهکاری برنج به شمار میآید. در مدیریت تلفیقی علفهای هرز، استفاده از ارقام و مقادیر بذر مصرفی در کنار کاربرد علفکشها میتواند در کاهش زیست توده علفهایهرز در شرایط خشکهکاری کمک نماید. مواد و روشها: این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1401 در منطقه میان آب شوش انجام گرفت. فاکتور اول شامل چهار مقدار بذر مصرفی (90، 120، 150 و 180 کیلوگرم در هکتار)، فاکتور دوم شامل سه رقم برنج (عنبربو، شیرودی و ضیغمی) و تیمار علفکش (کاربرد علفکش بیس پریباک سدیم و عدم کاربرد علفکش) بود. یافتهها: نتایج تحقیق نشان داد که با افزایش مقادیر بذر مصرفی، زیست توده کل علفهایهرزکاهش یافت و در شرایط کاربرد علفکش و در مقادیر بذر مصرفی 180 کیلوگرم در هکتار کمترین زیست توده علفهایهرز (56 گرم در مترمربع) به دست آمد و در شرایط 90 کیلوگرم بذر مصرفی و عدم کاربرد علفکش بیشترین زیست توده علفهایهرز به دست آمد (296 گرم در مترمربع). همچنین زیست توده کل علفهایهرز در رقم شیرودی نسبت به دورقم ضیغمی و عنبربو کمتر بود. نتایج عملکرد دانه نیز نشان داد که در شرایط کاربرد علفکش در رقم شیرودی بیشترین عملکرد دانه (4351 کیلوگرم در هکتار) و کمترین در رقم عنبربو در شرایط عدم کاربرد علفکش (755 کیلوگرم در هکتار) مشاهده گردید. عملکرد دانه رقم شیرودی در تیمار بذر مصرفی 180 و 150 کیلوگرم در هکتار نسبت به سایر ارقام دارای بیشترین مقدار بود (3658 و 3440 کیلوگرم در هکتار). نتیجهگیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در برنامه مدیریت تلفیقی علفهایهرز، استفاده از رقم شیرودی و مقدار بذر مصرفی 150 کیلوگرم در هکتار برای رسیدن به عملکرد مطلوب و کاهش زیست توده علفهایهرز وکاهش هزینههای تولید در شرایط خشکهکاری پیشنهاد میگردد.