اثر مقدار بذر مصرفی بر عملکرد و مهار علف‌های ارقام‌ مختلف برنج هرز در شرایط خشکه‌کاری

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم علف‌های هرز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، باوی، ملاثانی، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

doi
10.22034/saps.2025.63895.3290
چکیده

مقدمه و اهداف: رقابت علف­های­هرز به عنوان مهمترین عامل کاهش عملکرد در شرایط خشکه­کاری برنج به شمار می­آید. در مدیریت تلفیقی علف­های هرز، استفاده از ارقام و مقادیر بذر مصرفی در کنار کاربرد علف­کش­ها می­تواند در کاهش زیست توده علف­های­هرز در شرایط خشکه­کاری کمک نماید.   مواد و روش‌ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1401 در منطقه میان آب شوش انجام گرفت. فاکتور اول شامل چهار مقدار بذر مصرفی (90، 120، 150 و 180 کیلوگرم در هکتار)، فاکتور دوم شامل سه رقم برنج (عنبربو، شیرودی و ضیغمی) و تیمار علف­کش (کاربرد علف­کش بیس پریباک سدیم و عدم کاربرد علف­کش) بود.   یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که با افزایش مقادیر بذر مصرفی، زیست توده کل علف­های­هرزکاهش یافت و در شرایط کاربرد علف­کش و در مقادیر بذر مصرفی 180 کیلوگرم در هکتار کمترین زیست توده علف­های­هرز (56 گرم در مترمربع) به دست آمد و در شرایط 90 کیلوگرم بذر مصرفی و عدم کاربرد علف­کش بیشترین زیست توده علف­های­هرز به دست آمد (296 گرم در مترمربع). همچنین زیست توده کل علف­های­هرز در رقم شیرودی نسبت به دورقم ضیغمی و عنبربو کمتر بود. نتایج عملکرد دانه نیز نشان داد که در شرایط کاربرد علف­کش در رقم شیرودی بیشترین عملکرد دانه (4351 کیلوگرم در هکتار) و کمترین در رقم عنبربو در شرایط عدم کاربرد علف­کش (755 کیلوگرم در هکتار) مشاهده گردید. عملکرد دانه رقم شیرودی در تیمار بذر مصرفی 180 و 150 کیلوگرم در هکتار نسبت به سایر ارقام دارای بیشترین مقدار بود (3658 و 3440 کیلوگرم در هکتار).   نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در برنامه مدیریت تلفیقی علف­های­هرز، استفاده از رقم شیرودی و مقدار بذر مصرفی 150 کیلوگرم در هکتار برای رسیدن به عملکرد مطلوب و کاهش زیست توده علف­های­هرز وکاهش هزینه­های تولید در شرایط خشکه­کاری پیشنهاد می­گردد.