فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: محدودیت آبی یکی از مهمترین تنش­های محیطی نامطلوب است که رشد و نمو گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد. در شرایط محدودیت آب یکی از محدودیت های محیطی مهم و نامطلوب است که رشد و نمو گیاه را به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک محدود می کند. Water limitation is one of the important and unfavorable environmental limitations that limit the growth and development of plants, especially in arid and semi-arid regions. محدودیت آب یکی از محدودیت‌های مهم و نامطلوب محیطی است که رشد و نمو گیاهان را به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک محدود می‌کند. Water limitation is one of the important and unfavorable environmental limitations that limit the growth and development of plants, especially in arid and semi-arid regions. Can't load full results Try again Retrying... خشکی، افزایش تولید گونه‌های فعال اکسیژن بر تمام جنبه‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمی گیاه اثر گذاشته و در نتیجه عملکرد کاهش می‌یابد. تنش خشکی باعث تولید گونه‌های فعال اکسیژن می‌شود که تقریباً بر تمام جنبه‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمی گیاه تأثیر می‌گذارد و در نتیجه عملکرد آن کاهش می‌یابد. Drought stress causes the production of reactive oxygen species, which affects almost all physiological and biochemical aspects of the plant, resulting in reduced yield. تنش خشکی باعث تولید گونه‌های اکسیژن فعال می‌شود که تقریباً بر تمام جنبه‌های فیزیولوژی و بیوشیمی گیاه تأثیر می‌گذارد و در نتیجه عملکرد آن کاهش می‌یابد. Drought stress causes the production of reactive oxygen species, which affects almost all aspects of plant physiology and biochemistry, resulting in reduced plant performance. Can't load full results Try again Retrying... استفاده از تعدیل کننده­های تنش شامل ورمی­کمپوست، میکوریزا و محلول­پاشی پوترسین و نانو­اکسید روی، موجب افزایش رشد، عملکرد و مقاومت گیاهان در برابر تنش­های مختلف محیطی از جمله محدودیت آبی می­شوند. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر برخی تعدیل‌ کننده‌های تنش (ورمی­کمپوست، میکوریزا و محلول­پاشی پوترسین و نانو­اکسید روی) بر اسمولیت‌های سازگار و برخی صفات فیزیولوژیکی جو در شرایط محدودیت آبی بود.   مواد و روش­ها: آزمایش به­صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1401 اجرا گردید. فاکتورهای مورد بررسی شامل آبیاری (آبیاری کامل به‌عنوان شاهد، قطع آبیاری در50 درصد مراحل سنبله­دهی و آبستنی (چکمه‌ای شدن) به­ترتیب به­عنوان محدودیت ملایم و شدید آبی معادل کد 55 و 43 مقیاس BBCH)، کاربرد کودهای زیستی در چهار سطح (عدم کاربرد به‌عنوان شاهد، کاربرد ورمی­کمپوست، میکوریزا، کاربرد توام ورمی­کمپوست و میکوریزا)، محلول­پاشی پوترسین و نانواکسید روی در چهار سطح (محلول­پاشی با آب به­عنوان شاهد، محلول­پاشی 4/0 گرم در لیتر نانواکسید روی، 8/0 میلی­مولار پوترسین، محلول‌پاشی توام روی و پوترسین) بودند. قارچ میکوریزا گونه موسه­آ از شرکت زیست فناوران توران تهیه و بر اساس دستورالعمل 10 گرم در هر کیلوگرم خاک تیمار شدند. ورمی­کمپوست از شرکت گیلدا تهیه و براساس دستورالعمل50 گرم در هر کیلوگرم خاک استفاده گردید. نانو­اکسید روی با میانگین اندازه ذرات کمتر از30 نانومتر و سطح ویژه ذرات بیش از 30 مترمربع در هرگرم بود. در این آزمایش از جو رقم نوبهار با تراکم 400 بذر در متر مربع استفاده گردید.   یافته­ها: نتایج نشان داد که تحت شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی، کاربرد توام تعدیل‌کننده­ها­ی تنش (ورمی­کمپوست، میکوریزا، روی و پوترسین) محتوای کلروفیل a (07/23 درصد)، کلروفیل b (43/29 درصد)، کلروفیل کل (91/24 درصد)، کاروتنوئید (13/23 درصد)، پروتئین (89/46 درصد)، وزن و حجم ریشه (به ترتیب 23/8  و 27/5 درصد)، فعالیت آنزیم­های کاتالاز، پراکسیداز و پلی­فنل اکسیداز (به­ترتیب 02/17 ،91/26 و61/14 درصد)، محتوای پرولین و قند­­ها­ی محلول (به­ترتیب 6/17 و 77/15 درصد)، و عملکرد دانه (18/25 درصد) را نسبت به عدم کاربرد تعدیل‌کننده­ها­ی تنش تحت همین سطح از آبیاری، افزایش داد.   نتیجه­گیری: به نظر می­رسد که کاربرد تعدیل کننده­ها­ی تنش (ورمی­کمپوست، میکوریزا و محلول­پاشی پوترسین و نانواکسید­ روی) بواسطه بهبود محتوای کلروفیل، فعالیت آنزیم­های آنتی اکسیدان، اسمولیت­های سازگار و برخی صفات فیزیولوژیکی، می­تواند عملکرد دانه جو در شرایط محدودیت شدید آبی (قطع آبیاری در مرحله آبستنی) را 18/25 درصد نسبت به عدم کاربرد این تعدیل ‌کننده‌های تنش در همین سطح از آبیاری افزایش دهد.