فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: یکی از راه‌های افزایش پایدار تولید علوفه، استفاده از الگوهای کشت مخلوط گیاهان زراعی علوفه ای است که می‌تواند به حفظ تنوع زیستی و کارایی منابع کمک کند. کیفیت علوفه نیز بیانگر ارزش غذایی و مقدار انرژی است که در دسترس دام قرار می­گیرد به عبارت بهتر، نشانگر مقدار مواد مغذی است که حیوان در کوتاه‌ترین مدت ممکن از علوفه به دست می­آورد. در این راستا تحقیق حاضر به منظور ارزیابی عملکرد و کیفیت علوفه ارزن، لوبیا و ماشک گل خوشه‌ای در کشت مخلوط و خالص سه گونه زراعی و کاربرد آب مغناطیسی اجرا شد. مواد و روش‌ها: آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال‌های زراعی 1398 و 1399 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا شد. دو نوع آبیاری (معمولی و مغناطیسی با شدت 430 میلی‌تسلا) و هفت سیستم کشت شامل کشت‌های خالص ارزن، خالص لوبیا، خالص ماشک گل خوشه‌ای و چهار سطح کشت مخلوط )مخلوط ارزن و لوبیا با نسبت 2:1 (دو ردیف ارزن و یک ردیف لوبیا) مخلوط ارزن و لوبیا با نسبت 4:1 (چهار ردیف ارزن و یک ردیف لوبیا) مخلوط ارزن و ماشک گل خوشه‌ای با نسبت 2:1 (دو ردیف ارزن و یک ردیف ماشک گل خوشه‌ای) و مخلوط ارزن و ماشک گل خوشه ای با نسبت 4:1 (چهار ردیف ارزن و یک ردیف ماشک گل خوشه‌ای) به عنوان تیمارهای آزمایش بود. صفات مورد بررسی شامل میزان خاکستر، پروتئین خام، NDF، عملکرد علوفه خشک بود و شاخص LER برای ارزیابی کشت مخلوط محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین میزان NDF (47%) در کشت خالص ارزن و بالاترین مقادیر خاکستر (2/5%) و پروتئین خام (8/15%) در کشت مخلوط ارزن-لوبیا (نسبت 4:1) و ارزن-ماشک گل خوشه‌ای (نسبت 4:1) با کاربرد آب مغناطیسی حاصل شد. کاربرد آب مغناطیسی به‌طور متوسط باعث افزایش 22 درصدی پروتئین خام و 18 درصدی کیفیت علوفه در مقایسه با آبیاری معمولی شد. آبیاری مغناطیسی و نوع کشت اثرات معنی‌داری بر ویژگی‌ها داشتند (01/0 > p). کشت مخلوط ارزن-لوبیا (نسبت 2:1) و ارزن-ماشک گل خوشه‌ای (نسبت 4:1) نسبت به کشت خالص، به‌ترتیب 25% و30% افزایش در میزان پروتئین و عملکرد علوفه را نشان دادند. نتیجه‌گیری: کاربرد آب مغناطیسی باعث بهبود کیفیت و افزایش پروتئین علوفه شد. تمامی کشت‌های مخلوط نسبت به کشت‌های خالص بر اساس شاخص LER از مزیت زراعی و عملکردی برخوردار بودند.