فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: همزیستی با میکروارگانیسم‌های مفید از جمله روش‌های بهبود رشد و افزایش مقاومت گیاهان در برابر تنش‌های غیرزیستی محسوب می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر قارچ Serendipita indica و قند ترهالوز بر جوانه‌زنی، رشد و ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک گیاه گوجه‌فرنگی در شرایط تنش شوری انجام شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش، اثر تلفیقی قارچ S. indica ، کلرید سدیم (شاهد، 50 و 100 میلی‌مولار) و ترهالوز (شاهد، 25 و 50 میلی‌مولار) بر جوانه‌زنی گیاه گوجه‌فرنگی و و نیز اثر تلفیقی قارچ اندوفیت S. indica ، کلرید سدیم (شاهد، 50 و 100 میلی‌مولار) و ترهالوز (شاهد، 25 و 50 میلی‌مولار) بر صفات مورفوفیزیولوژیک گیاه گوجه‌فرنگی در گلدان به صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار و در دو آزمایش جداگانه بررسی شده است. در آزمایش جوانه‌زنی، پس از ضدعفونی، بذرها به مدت 24 ساعت در سوسپانسیون اسپور قارچ S. indica  قرار داده شدند و سپس اعمال تیمار کلرید سدیم و ترهالوز روی گیاهان تلقیح شده انجام شد. تمامی تیمارها به علاوه شاهد در دمای 25 درجه ژرمیناتور و رطوبت نسبی 45 درصد گذاشته شدند و سچس جوانه‌زنی و صفات مرتبط با آن مورد ارزیابی قرار گرفتند. در آزمایش گلدانی پس از ۴۸ ساعت از کشت بذور در ژرمیناتور تلقیح صورت گرفت. سپس بذرهای تلقیح شده به گلدان‌ منتقل شده و اعمال تنش شوری و تیمار ترهالوز انجام شد. پس از 60 روز برداشت گیاهان صورت گرفته و صفات مورفوفیزیولوژیک اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: در آزمایش جوانه‌زنی، نتایج تجزیه واریانس داده‌ها نشان داد که اثرات اصلی و اثر متقابل تنش شوری،  قارچ اندوفیت S. indica  و ترهالوز برای تمام صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین نشان داد تنش شوری باعث کاهش درصد جوانه‌زنی، طول ساقه‌چه و ریشه‌چه، وزن تر و خشک گیاهچه و میزان پتاسیم و افزایش سدیم و محتوای فنول گردید. همچنین نتایج نشان داد که کاربرد ترهالوز و تلقیح با S. indica اثرات منفی تنش شوری را کاهش داده است. همچنین در آزمایش گلدانی نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تمام صفات مورد مطالعه تحت تاثیر شوری، قارچ S. indica ، ترهالوز و اثر متقابل آنها قرا گرفتند.  نتایج مقایسه میانگین نشان داد که تنش شوری با افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز، نشت الکترولیت، پراکسید هیدروژن، غلظت سدیم و پرولین به طور قابل‌توجهی باعث کاهش زیست توده، محتوای نسبی آب، رنگدانه‌های فتوسنتزی و غلظت پتاسیم گردیده است. همچنین، تیمارهای S. indica و ترهالوز باعث افزایش زیست توده و افزایش محتوای پرولین، غلظت پتاسیم، فعالیت آنزیم کاتالاز و رنگدانه‌های فتوسنتزی تحت تنش شوری شدند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که می‌توان سازگاری گیاه گوجه‌فرنگی به تنش شوری را با استفاده از S. indica و کاربرد ترهالوز افزایش داد که می‌تواند یک راهکار امیدوارکننده برای بهبود تحمل به تنش شوری باشد.