فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: بید گوجه­فرنگی (Tuta absoluta)، یکی از آفات مخرب و کلیدی گوجه‌فرنگی است که در صورت طغیان محصول را به‌طور کامل از بین می‌برد. در این بررسی بیمارگری نماتدSteinernema carpocapsae  روی سنین مختلف لاروی T. absoluta در شرایط آزمایشگاه و همچنین غلظت موثر نماتد در کنترل آفت در شرایط گلخانه ارزیابی شد.  مواد و روش­ها: در مطالعه آزمایشگاهی،  تاثیر غلظت­های صفر، 125، 200، 355، 632 و 1124 عدد لارو عفونت­زای سن سوم نماتد (IJs) روی لاروهای سنین دو تا چهار بید گوجه­فرنگی ارزیابی شد. برای انجام آزمایش­ در شرایط گلخانه، سه تیمار شامل موثرترین غلظت نماتد معادل 1124 عدد IJs در یک میلی‌لیتر آب، فراورده بِلتیرول (Bacillus thuringiensis) با غلظت 5/2 در هزار (32% WP) منتخب از بین چهار گزینه­ی مورد آزمایشBt  به‌عنوان تیمار مقایسه و تیمار شاهد بدون نماتد در شش تکرار در نظر گرفته شد.   یافته­ها: در بررسی آزمایشگاهی، 48 ساعت پس از آلوده‌سازی، نماتد قادر به بیمارکردن سنین لاروی آفت بوده و در تراکم بالای جمعیت نماتد، درصد تلفات نیز افزایش یافته است. درصد تلفات سنین لاروی T. absoluta، در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنی­داری با یکدیگر داشتند. درصد مرگ­و­میر لاروهای سنین دوم، سوم و چهارم در بالاترین غلظت نماتد (1124 عددIJs) به ترتیب 5/43، 8/ 78و 2/93 درصد بود. این مقادیر در کمترین غلظت نماتد (125 عدد IJs) به ترتیب معادل 8/16، 7/26 و 3/30 درصد بود. در ارزیابی گلخانه­ای، میانگین تلفات سنین مختلف لاروی بید گوجه­فرنگی در تیمار S.carpocapsae با 9/2 ± 5/77درصد در مقایسه با نتایج حاصل از تاثیر فراوردهBt  با 7/13 ± 40 درصد و تیمار شاهد، اختلاف معنی‌دار در سطح احتمال یک درصد داشت. نتیجه گیری:  پتانسیل و تاثیر S. carpocapsae در ایجاد تلفات در لاروهای بید گوجه‌فرنگی قابل توجه بود و در مقایسه با  Bt نقش موًثرتری در کاهش جمعیت آفت داشت.