سنجش مکانی احساس بیگانگی زنان در فضاهای شهری اهواز
نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22059/jhgr.2025.354703.1008580چکیده
یکی از منفیترین پیامدهای دنیای مدرن بیگانگی شهروندان با فضای شهر میباشد. تفاوتهای فردی بهخصوص تفاوتهای جنسیتی، در همه ابعاد اجتماعی و فردی نمود دارد. این پژوهش که بهصورت آمیخته طراحیشده است، قصد دارد به سنجش پراکنش فضایی احساس بیگانگی در زنانی بپردازد که در شهر اهواز ساکن هستند. پژوهش حاضر، ابتدا ابعاد مختلف احساس بیگانگی در فضاهای شهری را تبیین کرد، و مدل ساختاری آن به کمک تحلیل عاملی تأییدی بررسی شد، شاخص برازش دادههای تجربی و مدل همگی بیش از 9/0 بهدستآمده میانگین خطای استاندارد بارهای عاملی کمتر از 03/0 است. به کمک روش تخمین تراکم کرنل مناطق شهری اهواز را که بیشترین احساس بیگانگی از سوی شهروندان بروز مییابد شناسایی شدند. یافتههای نقشههای تراکم کرنل نشان داد فضاهایی از شهر اهواز که با کاهش سرزندگی برای زنان، ناامنی برای زنان، ناکارآمدی فضا برای زنان، و بیهویتی همراه هستند از داغترین کانونها برای تشدید احساس بیگانگی به شمار میروند. تشدید احساس بیگانگی در مناطق مختلف شهری اهواز جنسیتزدگی فضا را به دنبال داشته و زنان بیشترین قربانی این احساس هستند و موجب کاهش مشارکت اجتماعی و دلبستگی آنان به شهر شده است. ایجاد فضاهای سرگرمی و تفریحی بهصورت غیرمتمرکز و محلهای، استفاده از فضای سبز برای افزایش حس سرزندگی، توجه به طراحی شهر به لحاظ زیبایی مکان و عناصر فرهنگی و قومی، هم میتواند سرزندگی شهر را افزایش دهد و هم موجب زیستپذیری بهتر آن شود که خود موجب تضعیف احساس بیگانگی در فضای شهر خواهد شد.