فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: در راستای نیل به خودکفایی و نیز پایداری کشاورزی، یکی از ابزارهای مهم در ارزیابی عملکرد سیستم‌های کشاورزی استفاده از شاخص کارایی است. در این صورت یک سیستم تولیدی کشاورزی، زمانی از لحاظ اقتصادی پایدارتر خواهد بود که کارایی وبهره­وری کل آن  نسبت به سیستم دیگر بیشتر باشد. از همین رو در فرایند توسعه ارتقای کارایی مزارع به­صورت یک ضرورت در آمده است. بنابراین هدف مطالعه حاضر ارزیابی تاثیر عملیات کشاورزی پایدار بر کارایی فنی تولید گندم دیم شهرستان سقز می­باشد.   مواد و روش­ها: جهت رسیدن به هدف پژوهش، از رهیافت مرزی تصادفی، استفاده به عمل آمد. برای تعیین فرم تابعی مناسب از بین توابع کاب – داگلاس و ترانسلوگ، از آزمون نسبت درستنمایی بهره گرفته شد و تابع ترانسلوگ به منزله تابع برتر انتخاب گردید. در تابع مزبور، مقدار تولید گندم دیم به عنوان متغیر وابسته و عوامل ماشین‌آلات، بذر، نیروی­کار، کودشیمیایی و سم به منزله متغیرهای مستقل در نظر گرفته شد. با تعیین میزان کارایی فنی مزارع تاثیر عملیات کشاورزی پایدار بر کارایی از طریق برآورد مدل رگرسیونی توبیت مورد ارزیابی قرار گرفت. داده­ها و اطلاعات موردنیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از ۲۷۱  کشاورز گندم­کار شهرستان سقز جمع­آوری شد.   یافته­ها: نتایج نشان داد که میانگین کارایی فنی گندم­کاران برابر با ۲۰/۶۲ درصد می­باشد. بدین­ترتیب کشاورزان می­توانند با همان مقادیر نهاده­های در دسترس، مقدار تولید را حدود ۳۸ درصد افزایش دهند. بر اساس نتایج حاصله، عوامل سن، تحصیلات، میزان سطح زیرکشت و مولفه­های کشاورزی پایدار شامل رعایت تناوب زراعی، شخم حفاظتی، باقی گذاشتن کاه و کلش و آیش تاثیر معنی­داری بر کارایی فنی نشان دادند.   نتیجه­گیری: میزان میانگین کارایی تولید گندم­کاران حاکی از آن است که بستر مناسبی برای افزایش تولید و کاهش بکارگیری نهاده­های مضر نظیر کودها و سموم شیمیایی برای نیل به کشاورزی پایدار وجود دارد. نظر به تاثیر مثبت عوامل تحصیلات و سطح زیرکشت و مولفه­های کشاورزی پایدار، ارتباط بیشتر با زارعین با تحصیلات بالاتر و دارای مزارع بزرگ­تر و نیز رعایت اصول کشاورزی پایدار می­تواند به ارتقای کارایی و بهبود بهره­وری عوامل تولید کمک نماید.