اثر کاربرد جلبک دریایی روی اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن ژنوتیپ‌های گلرنگ پاییزه در خاک‌های شور دشت تبریز

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

doi
10.22034/saps.2024.63691.3284
چکیده

مقدمه و اهداف: : امروزه کاربرد عصاره جلبک دریایی برای کاهش اثرات تنش­های محیطی در گیاهان رو به گسترش است. پژوهش به­منظور بررسی اثرات جلبک دریایی  بر اجزای عملکرد، عملکرد دانه و روغن ژنوتیپ­های امید بخش گلرنگ پاییزه و گزینش ژنوتیپ­های پرمحصول برای کشت در خاک­های شور و کم­بازده دشت تبریز اجرا گردید.مواد و روش­ها: آزمایش به­صورت کرت‌های خرد شده بر پایه بلوک‌­های کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی سال 1402-1401 اجرا شد. کرت اصلی شامل محلول پاشی عصاره جلبک دریایی (شاهد و تیمار در مرحله گل­دهی به­مقدار 4 میلی لیتر در متر مربع) و کرت فرعی 14 ژنوتیپ­ گلرنگ بودند. یافته ­ها: محلول پاشی گلرنگ با عصاره جلبک دریایی باعث افزایش معنی­دار ارتفاع بوته، تعداد طبق در بوته، وزن هزار دانه، درصد روغن، عملکرد دانه و روغن گردید. اثر جلبک دریایی روی ژنوتیپ­ها به­طور معنی­داری متفاوت بود. همبستگی بین تعداد طبق در بوته و وزن هزار دانه با عملکرد دانه و روغن مثبت و معنی­دار شد. ژنوتیپ­های با تعداد طبق و وزن هزار دانه بیشتر عملکرد دانه بالاتری کسب کردند. همبستگی بین ارتفاع بوته و عملکرد دانه (71/0) و روغن (68/0) مثبت و معنی­دار دیده شد. نتیجه­گیری: ژنوتیپ PI560166 در اثر تیمار  جلبک دریایی به­ترتیب 1463 و 493 کیلوگرم در هکتار افزایش عملکرد دانه و روغن نشان داد. ژنوتیپ­هایPI426521، PI250204، PI752444، PI572441، PI259994 و PI525458 به­ترتیب در رتبه­های بعدی بودند. کشت ژنوتیپ­های مذکور به­همراه محلول پاشی عصاره جلبک دریایی در اراضی شور و کم­بازده دشت تبریز و اقلیم­های مشابه امکان توسعه کشت گلرنگ را فراهم خواهد آورد.