فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: استفاده از رویکرد تحلیل امرژی در ارزیابی پایداری نظام­های زراعی، منجر به اعمال مدیریت صحیح در راستای افزایش پایـداری تولیـد در ایـن نظام­ها می­شود. توسعه کشت گل محمدی با نام علمی Rosa damascene Mill. از خانواده Rosaceace  در مناطق گرم خشک کشور باعث تحول اقتصادی این مناطق می­گردد. به همین دلیل ضرورت تولید این گیاه در نظام­های زراعی نواحی گرم و خشک کشور ایجاد شده است. این مطالعه با هدف تبیین وضعیت پایداری بوم­نظام­های مکانیزه و سنتی تولید گل محمدی در نهبندان اجرا شد. مواد و روش­ها: این مطالعه در سال­ 1401 در دو بوم­نظام مکانیزه و سنتی تولید گل محمدی در شهرستان نهبندان، استان خراسان جنوبی، بر اساس تحلیل ساختار ورودی‌ها و شاخص‌های مبتنی بر امرژی انجام گردید. برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه‌ها و اندازه‌گیری‌های میدانی نهاده‌ها و خروجی‌های تولیدی در هر دو نظام استفاده شد. همچنین، تحلیل امرژی با استفاده از ضرایب تبدیل استاندارد و نرم‌افزارهای محاسباتی انجام گرفت. یافته­ها: کل ورودی امرژی نظام مکانیزه و سنتی گل محمدی، در این مطالعه به‌ترتیب 1016 × 17/7 و 1016 × 11/5 امژول خورشیدی در هکتار در سال محاسبه شد. مقادیر شاخص­­های نسبت عملکرد امرژی (EYR) نسبت بار محیط زیستی استاندارد (ELR) و اصـلاح شـده (ELR*) و شاخص پایداری محیطی اسـتاندارد (ESI) و اصلاح شده (ESI*) نشان­دهنده این است که بوم­نظام سنتی در مقایسه با بوم نظام مکانیزه دارای راندمان اکولوژیکی بالاتر بوده و به شرایط بهینه نزدیک­تر است نتیجه ­گیری: در نظام مکانیزه تولید گل محمدی، توجه به راهکارهای عملی در مدیریت جامع بوم‌نظام تولیدی به ویژه حفاظت از مواد آلی خاک و جلوگیری از تلفات آن، می‌تواند در پایداری اکولوژیکی این نظام‌ تاثیر چشمگیری داشته باشد. در نظام‌ تولید سنتی، ارتقاء دانش فنی بهره‌بردار جهت بهبود پایداری اقتصادی در این نظام توصیه می‌شود.