مطالعه مقایسهای تأثیر سیاست خارجی بر توسعه اقتصادی ایران و ویتنام از 1990 تا 2023
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران
2 استاد گروه روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، تهران، ایران.
doi
10.22126/ipes.2025.12032.1741چکیده
ایران و ویتنام هر دو در طول سه دهه اخیر با چالشهای اقتصادی مشابهی نظیر تحریمها، مشکلات سیاسی و فشارهای بینالمللی مواجه بودهاند، اما در واکنش به این چالشها، سیاستهای خارجی متفاوتی را در پیش گرفتهاند. در حالی که ایران به دلیل سیاستهای مقابلهای با نظام بینالملل و ایالات متحده با محدودیتهای اقتصادی جدی روبهرو بوده، ویتنام با اتخاذ سیاستهای همسازی با نظم جهانی توانسته است از مزایای جهانیشدن بهرهبرداری کند و به یکی از اقتصادهای موفق منطقهای تبدیل شود. این تفاوتها سؤالات مهمی درزمینه تأثیر سیاست خارجی بر توسعه اقتصادی ایجاد کرده است؛ و لذا پژوهش به دنبال پاسخگویی به این پرسش بوده است که سیاست خارجی چه نقشی در توسعه اقتصادی ایران و ویتنام از 1990 تا 2023 داشته است؟ فرضیه پژوهش گویای آن است که سیاست خارجی در دوران 1990 تا 2023 در روند توسعه اقتصادی ایران اختلال ایجاد کرده در حالی در ویتنام موجب افزایش نرخ توسعه شده است. نتایج این پژوهش نشاندهنده آن است که سیاست خارجی ایران بهویژه در دوران پس از انقلاب و در پاسخ به تحریمهای اقتصادی و فشارهای دیپلماتیک، تأثیر منفی بر روند توسعه اقتصادی کشور گذاشته است. در مقابل، ویتنام با پذیرش سیاستهای همساز با نظام بینالملل، توانسته است روابط تجاری خود را گسترش دهد و بهطور مؤثری از فرصتهای جهانیشدن بهرهبرداری کند که این امر منجر به افزایش نرخ رشد اقتصادی در این کشور شده است. این تحقیق از روش تحلیل علی-مقایسهای و همچنین برای بررسی روابط بین متغیرها، از روش تحقیق ترکیبی (Mixed Methods) بهره گرفته است و با کاربست نظریه نئولیبرالیسم، به بررسی موضوع پرداخته است.