فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: انرژی از جمله مهمترین نهاده­های تولیدی در اقتصاد ایران به شمار می­رود. در طول دهه­ ها دولت برای مصرف این نهاده یارانه پرداخت نموده و این مساله فشار زیادی بر بودجه دولت وارد می­آورد. هدف از این مطالعه بررسی روند مصرف و محاسبه شاخص‌های کارایی انرژی در تولید غلات آبی کشور (گندم، جو، برنج و ذرت) می‌باشد. مواد و روش‌ها: داده های مورد استفاده در پژوهش مربوط به دوره زمانی 1399-1379 می باشد که از وزارت جهاد کشاورزی و مرکز آمار ایران تهیه شده است. در این تحقیق چهار محصول مهم غلات شامل گندم، جو، ذرت و برنج که در مجموع حدود 70 درصد از مساحت کل اراضی زراعی ایران را شامل می شود، در نظر گرفته شد.  یافته ها: نتایج نشان داد که انرژی تمامی نهاده‌ها به جز سموم شیمیایی در دوره مذکور افزایش یافته است. کود شیمیایی طی دوره 1389-1379 روند کاهشی را نشان داد، اما در دوره 1399-1389 مجدداً روند افزایشی داشت. کود شیمیایی بیشترین سهم از کل انرژی ورودی را به خود اختصاص داده است به طوری که نرخ رشد آن در بازه زمانی 1399-1384، 3/28 درصد بود.  نتیجه گیری: روند نسبت انرژی (ستاده به نهاده) در تولید محصولات عمده غلات طی دوره مورد مطالعه روند افزایشی داشت. به طوری که میانگین رشد نسبت کل انرژی در محصولات مذکور در دوره مورد بررسی 87/1 درصد بود. ضریب رگرسیون انرژی غیرمستقیم و انرژی تجدیدناپذیر در سطح 5 درصد معنی‌دار و مثبت شد که نشان می‌دهد با افزایش مصرف این نوع انرژی عملکرد دانه افزایش می یابد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که بازده انرژی غلات کشور در طول زمان افزایش یافت.