تدوین برنامه ‌زراعی پایدار جهت کاهش گازهای گلخانه‌ای و آلاینده های محیط زیست در حوضه آبریز سیستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه سیستان و بلوچستان،دانشکده مدیریت و اقتصاد،زاهدان

2 گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه سیستان و بلوچستان

4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
10.22034/saps.2024.58872.3133
چکیده

اهداف: بخش کشاورزی منبع مهم انتشار گازهای گلخانه­ای است. در سال های اخیر افزایش مصرف انرژی نهاده­های کشاورزی منجر به افزایش انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانه­ای CO2 شده است. از این رو بهینه سازی انرژی مصرفی و در نتیجه کاهش آلاینده­های محیط­زیستی در قالب در نظر گرفتن پیوند آب-انرژی-غذا در یک چرخه کشاورزی می­تواند از اهمیت ویژه­ای برخوردار باشد.هدف این مطالعه تدوین برنامه‌ زراعی پایدار جهت کاهش گازهای گلخانه­ای و آلاینده­های محیط­زیست در حوضه آبریز سیستان هست. مواد و روش­ها: این مقاله در محدوده مطالعاتی دشت سیستان با استفاده از یک مدل برنامه ریزی چند هدفه غیر­خطی به تعیین میزان مصرف انرژی نهاده­های کشاورزی و انتشار گازهای گلخانه­ای CO2 جهت حفاظت از کشاورزی پایدار پرداخته است. روش حل و کدنویسی مدل با استفاده از نرم افزار GAMS انجام شده است. یافته­ها: نتایج مدل پیشنهادی نشان داد که با اجرای پیوند WEFN علاوه بر کاهش میزان مصزف انرژی نهاده­ها به میزان 25/0 درصد میزان انتشارگازهای گلخانه­ای (CO2) در کل حوضه مورد بررسی به مقدار 49/0 درصد کاهش یافته است. نتیجه­گیری: در رویکرد تک­بعدی به دلیل عدم انسجام سیاسی و پایین بودن بهره­وری در استفاده از منابع، باعث پررنگ­تر شدن رویکرد پیوند شده است. رویکرد پیوند  WEFN می­تواند امنیت همه جانبه منابع آب- انرژی و غذا را که توأم با دسترسی پایدار و عادلانه منابع است را ارتقا بخشد. بنابراین بایستی یک برنامه­ریزی جامع در راستای توسعه پایدار کشاورزی صورت گیرد، تا با تغییر ساختار الگوی کشت حوضه در جهت کاهش آلاینده­های محیط­زیستی اقداماتی کارشناسانه صورت گیرد.