تأثیر مصرف توأم بیوچار و فسفر بر ماده خشک، مقدار روغن دانه و جذب برخی عناصر توسط کلزا (Brassica napus L.) در یک خاک لوم قلیایی در شرایط گلخانه ای

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/saps.2024.61459.3216
چکیده

اهداف: این تحقیق با هدف بررسی تأثیر برهمکنش فسفر و بیوچار حاصل از کاه ‌گندم پیرولیز شده در دمای 300 درجه سلسیوس بر رشد و جذب عناصر غذایی پرمصرف اوّلیه توسط گیاه کلزا (Brassica napus L.) رقم هایولا 308 در یک خاک لوم قلیایی در شرایط گلخانهای انجام شد. مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل ماده‌ آلی در پنج سطح (صفر، 20 و 40 گرم بر کیلوگرم خاک از دو منبع کاه گندم و بیوچار حاصل از آن) و فسفر در سه سطح (صفر، 20 و 40 میلیگرم فسفر بر‍ کیلوگرم خاک از منبع سوپرفسفات تریپل) بودند. قبل از برداشت گیاهان شاخص کلروفیل برگ اندازه‌گیری شد. بعد از برداشت گیاه نیز وزن‌ خشک شاخساره و ریشه، مقدار روغن دانه و غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم در شاخساره گیاه کلزا اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: مصرف بیوچار و کود فسفر شاخص‌ کلروفیل برگ، وزن‌ خشک شاخساره و ریشه و مقدار روغن دانه را نسبت به شاهد به‌طور معناداری افزایش داد. همچنین، مصرف توأم بیوچار و فسفر باعث افزایش غلظت فسفر و پتاسیم شاخساره نسبت به شاهد شد. مصرف توأم دو درصد بیوچار و 20 میلی‌گرم فسفر بر کیلوگرم خاک منجربه تولید ماده خشک شاخساره معادل مصرف به تنهایی 40 میلی‌گرم فسفر بر کیلوگرم خاک شد.نتیجه گیری: مصرف بیوچار حاصل از کاه ‌گندم پیرولیز شده در 300 درجه سلسیوس به میزان دو درصد در یک خاک لوم قلیایی منجربه بهبود رشد گیاه کلزا و کاهش مصرف فسفر شد.