بازشناسی ابعاد و جایگاه ژرفساخت و روساخت در مطالعات الگوی فرم شهر
نویسندگان
1 پژوهشگر دوره دکترای تخصصی
2 عضو هیئت علمی، دانشیار
doi
چکیده
بیان مسئله: شهر به مثابه متن و طراحی شهری به مثابه زبان ایجاد متن، ابعاد سازندهی شهر را به دو سطح روساخت و ژرف ساخت دسته بندی می نمایند. روساخت شهر حاصل ژرفساختهایی ذهنی و درونی است. روساخت بدونتوجه به ژرف ساخت فاقد معنااست. هدف: پژوهش حاضر با هدف استخراج مولفه های اثرگذار بر زبان الگوی شهر و در پی یافتن این است که مؤلفه های ژرف ساختی زبان الگوی طراحی شهری کداماند؟ روش: پژوهش به روش توصیفیتحلیلی و مطالعات کتابخانهای انجام گرفتهاست. یافتهها: الگوهای روساختی شناساییشدهی پژوهش عبارتند از الگوی تودهوفضا، الگوی کاربریوعملکرد و الگوی دید و منظر. همچنین ابعاد شناسایی شده از ژرف ساختها، در این پژوهش، شامل فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و زیست محیطی می باشند. هر یک از این ابعاد مورد مطالعه قرارگرفت و متغیرهای مستقل هر بُعد که بر الگوهای روساختی تأثیر میگذارند، شناسایی گردید. درمجموع تعداد 24 متغیر مستقل از ژرف ساختهای شهری کشف شد که به طور مستقیم بر روساختهای شهر تأثیرگذارند. تعداد 45 متغیر وابسته از مجموعه ی روساختهایی که به طور مستقیم و قطعی از ژرف ساختها تأثیر میپذیرند یافت گردید. نتیجهگیری: مهمترین بُعد شکلدهنده به سکونتگاه بُعد فرهنگی است و پس از آن بُعد زیست محیطی بیشترین تأثیر را بر روساخت میگذارند. همچنین برخی الگوهای روساختی، از چند بُعد ژرف ساختی تأثیر میپذیرند. متغیرهای مستقل یافت شده در این پژوهش به عنوان مؤلفه های اثرگذار بر زبان الگوی طراحی شهری، در قالب نموداری ارائه گردید. نقطه ی اثر هریک از آنها به عنوان متغیرهای وابسته، در همان نمودار، شناسایی و معرفی شدند. به عنوان راهبرد توصیه میگردد مؤلفه های یافت شده در این پژوهش به عنوان راهنمای انجام مراحل از مطالعات شناخت تا ارائه ی طرح، مورد توجه ویژه به عنوان چارچوب شکل دهنده به طرح نهایی قرار گیرند.
