سرواپیدمیولوژی آلودگی با سرووارهای لپتوسپیرا اینتروگانس در نشخوارکنندگان استان لرستان: مطالعه مقطعی

نویسندگان

1 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه بیماری‌های داخلی دام‌های بزرگ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22059/jvr.2019.269334.2869
چکیده

زمینۀ مطالعه: لپتوسپیروز یک بیماری باکتریایی مشترک بین انسان و دام است که باعث بروز کاهش تولید و اختلالات تولید مثلی در نشخوارکنندگان و وارد آمدن خسارات اقتصادی عمده‌ای به روستاییان و دامداران می‌شود. هدف: هدف از مطالعه حاضر بررسی میزان شیوع سرمی نشخوارکنندگان استان لرستان از نظر سرووارهای مختلف لپتوسپیرا اینتروگانسو ارزیابی نقش فاکتورهای محیطی و میزبانی در شدت این آلودگی بود. روش‌کار: به این منظور با مراجعه به گاوداری و گله‌های گوسفند و بز در شهرستان‌های مختلف استان لرستان اقدام به اخذ 691 نمونه خون شامل 258 راس گوسفند، 195 راس بز و 238 راس گاو شد و در ادامه از نظر وجود آلودگی نسبت به 7 سرووار مختلف لپتوسپیرا اینتروگانسبه روش آگلوتیناسیون میکروسکوپیک مورد عیار‌ سنجی قرار گرفتند. علاوه بر عوامل میزبانی از قبیل سن، جنس و عوامل محیطی شامل منطقه جغرافیایی، میزان بارش، دمای هوا، رطوبت نسبی محیط و ارتفاع منطقه نمونه­گیری از سطح دریا ثبت تا نقش احتمالی آن‌ها در شیوع سرمی مورد تحلیل آماری قرار گیرد. نتایج: نتایج مطالعه حاضر نشان داد میزان شیوع کلی سرمی لپتوسپیروز در گاو، گوسفند و بزهای مورد بررسی در استان لرستان به ترتیب برابر با 62 راس (05/26 درصد؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 23/31 – 7/19)، 58 راس (48/22 درصد؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 16/25 – 95/16) و 29 راس (87/14 درصد؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 36/20 – 37/9) بود. از نظر واکنش سرمی در گروه­های مختلف سنی و جنس نر و ماده اختلاف آماری معنی‌داری دیده نشد (05/0p >). غالب‌ترین سرووار آلوده کننده در گاو، گوسفند و بزهای دارای واکنش سرمی مثبت بر علیه لپتوسپیرا به ترتیب گریپوتایفوزا (93/41 درصد)، کانیکولا (76/32 درصد) و کانیکولا (27/48 درصد) بود. نتایج نشان داد دمای سالانه محیط بر روی میزان آلودگی اثر معنی‌داری ندارد (05/0p >)، اما رطوبت نسبی محیط (02/0p =)،  میزان بارش سالانه (001/0p =) و ارتفاع محل زندگی دام‌ها از سطح دریا (03/0p =) بر روی شیوع سرمی لپتوسپیرا اثرگذار است و بالاترین شیوع سرمی در دام­های مناطق مرکزی و غربی استان دیده شد (05/0p <). نتیجه‌گیری نهایی: لپتوسپیروز در دام‌های استان لرستان بومی بوده و فاکتورهای محیطی در شدت آلودگی نقش به‌سزایی دارند که این مسئله ضرورت توجه به مناطق جغرافیایی در معرض خطر را بیشتر می‌کند.