بررسی ارتباط مکانی علف هرز دمروباهی کشیده (Alopecurus myosuroides Huds.) با خصوصیات خاک در مزرعه گندم با استفاده از روابط زمینآماری
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
2 دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود
3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
4 استاد گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل
doi
10.22034/saps.2023.58659.3123چکیده
چکیدهاهداف: هدف از این پژوهش، مطالعه ارتباط مکانی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک با عملکرد گندم در شرایط رقابت با علفهای هرز در شرایط آب و هوایی اصفهان بود. مواد و روشها: در سال زراعی 99-1398، آزمایش مزرعهای در قالب سیستم شبکهای با فاصله 2 × 2 متر انجام شد. در هر نقطه شبکه، ویژگیهای خاک، عملکرد دانه گندم و تراکم علف هرز دمروباهی کشیده اندازهگیری شد. توزیع مکانی دادهها، با استفاده از تکنیک زمینآمار مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد عملکرد دانه دارای همبستگی مکانی قوی با صفات نیتروژن، فسفر، پتاسیم، pH و سیلت خاک به ترتیب به میزان 9/83، 3/78، 0/79، 1/80 و 7/81 درصد در دامنه تأثیر 3/2، 2/3، 2/3، 7/3 و 0/4 متر بود. این در حالی بود که در نقاطی از مزرعه که محتوای شن و EC بالاتری داشت غالباً عملکرد دانه روی نقشه کاهش نشان داد. علف هرز دمروباهی کشیده همبستگی مکانی قوی با نیتروژن و رس خاک و همبستگی مکانی متوسط با شن خاک نشان داد، درحالیکه علف هرز مذکور در نقاطی از مزرعه با مقادیر پایینی از فسفر، پتاسیم، pH و سیلت خاک تراکم بالاتری داشت. همبستگی مکانی بین جمعیت علف هرز دمروباهی کشیده و عکس عملکرد دانه گندم برابر با 7/60 درصد و در دامنه تأثیر 2/4 متر بود. نتیجه گیری: ویژگیهای خاک و جمعیت علف هرز در سطح مزرعه از مکانی به مکان دیگر تغییر میکند که این تغییرات میتواند توزیع لکه ای و غیریکنواخت عملکرد در سطح مزرعه را به همراه داشته باشد. عملکرد دانه، بیشترین همبستگی مکانی را با نیتروژن خاک نشان داد.