فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهسابقه و هدف : کربن آلی کل خاک شاخصی از کیفیت خاک بشمار می آید. این شاخص بهﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺧﺎک ﺑﻪﻛﻨﺪی ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲدﻫﺪ، ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺟﺰاء ناپایدارتر کربن آلی خاک ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﻬﺘﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ کودی ﺑﺮ ﻛﻴﻔﻴﺖ خاک باشد. یکی از اجزاء کربن آلی که برای این منظور استفاده می شود ، کربن فعال یا ناپایدار می باشد. دو خاک با میزان کربن آلی مشابه دارای مقادیر مختلف کربن فعال هستند. اندوخته‌ کربن آلی و تغییرات آن مستقیماً بر کیفیت و حاصلخیزی خاک تأثیر دارد و به عنوان شاخص کیفیت خاک مطرح می‌باشد.. هدف این مطالعه بررسی اثر مدیریت تلفیقی کودها بر شاخص مدیریت کربن آلی کل خاک بود. روش تحقیق: این پژوهش در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با نه تیمار در سه تکرار و در دو عمق 15 – 0 و 30 - 15 سانتی متری در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سال زراعی 1400- 1399 اجرا گردید. در هر ایستگاه در مزرعه آزمایشی مورد نظر 9 تیمار در سه تکرار در قالب طرح بلوک کامل تصادفی اعمال شد که در آزمایش کربن نمونه برداری از دو عمق در نه تیمار زیر انجام شد.. تیمارهای آزمایش :1T) (NP)2T) (T0)3T) (TNPK)4T) (T(M20+N75+PK50))5T) (T(C20+N75+PK50))6T) (T(M20+N75))7T) (T(C20+N75))8T) (T(M10+M10))9T) (T(C10+C10+MF) عملیات کاشت ، داشت و برداشت و نمونه‌برداری از دو عمق خاک بر اساس اصول صحیح فنی انجام شد. اندازه‌گیری شاخص‌های مورد نظر کربن از جمله کربن کل و فعال بر روی نمونه‌ها در آزمایشگاه بر اساس روش‌های آزمایشگاهی مورد تأیید اندازه‌گیری شد. نتایج حاصل با نرم‌افزار آماری SAS تجزیه و تحلیل شد.یافته‌ها : مقایسه میانگین تیمارهای مختلف در کاشت گیاه ذرت در عمق صفر تا 15 سانتیمتر تیمار هفتم نسبت به شاهد از نظر؛ کربن آلی کل خاک، شاخص کربن آلی کل خاک و شاخص مدیریت کربن خاک، تفاوت معنی‌داری در سطح آماری پنج درصد داشت. میزان ا این شاخص‌‌ها نسبت به شاهد، به ترتیب؛ 98/68، 11/68 و30/102 درصد افزایش داشت که متأثر از مصرف کودهای آلی و شیمیایی به صورت تلفیقی بوده است. وهمچنین تیمار چهار (کاربرد 20 تن کود گاوی هر دو سال یک‌بار+ کاربرد 75 درصد مقدار نیتروژن توصیه شده + کاربرد 50 درصد مقدار فسفر و پتاسیم توصیه شده )نسبت به شاهد به میزان 76/12 درصد افزایش کربن آلی فعال، نشان می دهد که باز هم در تیمار چهارم ناشی از مصرف توأم کودهای آلی و شیمیایی می باشد. نتیجه‌گیری : نتایج این پژوهش نشان داد که؛ در بازه زمانی آزمایش کاربرد کودهای شیمیایی و آلی به تنهایی تأثیر معنی‌داری بر کربن آلی کل خاک و شاخص مدیریت کربن نداشت، در حالیکه کاربرد توأم کودهای آلی و شیمیایی بیشترین تأثیر مثبت را بر افزایش شاخص مدیریت کربن آلی خاک داشت. با توجه به برتری وتأثیر مثبت تیمار هفتم، بر روی شاخص‌ مدیریت کربن و شاخص کربن آلی خاک و همچنین تأثیر مثبت روی افزایش عملکرد محصول؛ کلزا ، ذرت و گندم، پیشنهاد می‌شود در برنامه‌ی تغذیه محصولات مورد مطالعه، همراه با کود‌های شیمیایی نسبت به مدیریت کود‌های آلی حداقل به میزان 10 تا20 تن در هکتار(کمپوست زباله شهری +75 درصد مقدار نیتروزن توصیه شده) در هر سال یا یک سال در میان در عمق 15-0 خاک (سطحی) اقدام گردد.