تاثیر ذخیره‌سازی لاروهای پروانه موم‌خوار بزرگ،Galleria mellonella L. در دماهای پایین روی کارایی زنبور پارازیتوئیدHabrobracon hebetor Say.

نویسندگان

1 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاوزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاوزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

3 دانشیار گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاوزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

doi
10.22034/saps.2024.62986.3268
چکیده

چکیده اهداف: هدف آزمایش بررسی تاثیر مدت زمان­های مختلف ذخیره­سازی لاروهای سن سوم پروانه موم­خوار بزرگ،Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae)  در دماهای 4 و 12 درجه سلسیوس، روی پارامترهای زیستی و جمعیتی زنبور پارازیتوئید Habrobracon hebetor Say. (Hymenoptera: Braconidae) بود.   مواد و روش­ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در گروه گیاه­پزشکی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان انجام گرفت. فاکتور اول شامل دما در دو سطح (4 و 12 درجه سلسیوس) و فاکتور دوم شامل مدت زمان نگهداری در دو دمای یاد شده در پنج سطح (صفر به عنوان شاهد، 1، 3، 7 و 15 روز) بود.      یافته­ها: نتایج نشان داد ذخیره­سازی لاروهای سن سوم پروانه موم­خوار بزرگ،G. mellonella  در دمای 4 و 12 درجه سلسیوس تا 15 روز، موجب کاهش پارامترهای زیستی، تولید مثلی و جمعیتی زنبور پارازیتوئید H. hebetor شد. میانگین پارامترهای زیستی و تولید مثلی زنبور پارازیتوئید در تیمارهای دمای 12 درجه سلسیوس تفاوت معنی­داری با شاهد نشان ندادند. نرخ پارازیتیسم و نسبت جنسی زنبور تحت تاثیر تیمارهای آزمایش قرار نگرفت. طول عمر، طول دوره تخم­ریزی و زادآوری زنبور با افزایش مدت زمان نگهداری میزبان در دماهای مورد بررسی کاهش یافت. کم­ترین طول عمر (8/0 ± 56/24 روز)، طول دوره تخم­ریزی (87/0 ± 91/23 روز)، زادآوری (12/1 ± 46/245 تخم) و نرخ رشد جمعیت زنبور (r) (004/0 ± 2425/0) روی لاروهای میزبانی که به مدت پانزده روزه در دمای 4 درجه سلسیوس نگهداری شده بودند، به­دست آمد.   نتیجه­ گیری: جهت پرورش زنبور پارازیتوئید H. hebetor می­توان لاروهای پروانه موم­خوار بزرگ،G. mellonella  را تا دو هفته در دمای 12 درجه سلسیوس و حداکثر یک هفته در دمای 4 درجه سلسیوس نگهداری نمود.