تأثیر نشاکاری، آرایش کاشت و تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت علوفه‌ای در شرایط کشت تأخیری

نویسندگان

1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و

doi
10.22034/saps.2023.54990.2976
چکیده

آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده فاکتوریل اجرا شد. آرایش کاشت در سه سطح شامل یک ردیفه معمول با فاصله کاشت بین ردیف 70 سانتیمتر، 70 سانتی متر دو ردیفه و 140 سانتی متر دوردیفه به عنوان عامل اصلی و تراکم بوته در سه سطح شامل 85000 ، 110000 و135000 بوته در هکتار، به همراه شیوه کاشت در دو سطح، شامل کشت مستقیم بذر و کشت نشایی به‌عنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شدند. بالاترین مقادیر عملکرد پروتئین (2694 کیلوگرم در هکتار)، نسبت وزن بلال به علوفه تر (33.53 درصد) و همچنین کارایی مصرف آب و بهره وری اقتصادی آن (به ترتیب 22.33 کیلوگرم بر مترمکعب و 10048 تومان بر مترمکعب آب) متعلق به آرایش 140 سانتیمتر دوردیفه بود. در میان تراکم های مختلف، تراکم 110000 بوته علیرغم کمتر بودن نسبی مقادیر عملکرد تر و خشک آن در مقایسه با تراکم 135000 بوته، از نظر مقادیر کیفی نسبت وزن بلال به علوفه تر و میزان پروتئین (به ترتیب 32.8 و 12.54 درصد) و عملکرد پروتئین (2789 کیلوگرم در هکتار) برتر از تراکم 135000 بوته بود. مقادیر مناسب ارتفاع و قطر ساقه (به ترتیب 273 و 2.65 سانتیمتر) در تراکم 110000 بوته، از مقاومت نسبی آن به ورس حکایت داشت. بهره گیری از کشت نشایی سبب دستیابی به مقادیر بالاتر علوفه تر و خشک تولیدی (به ترتیب 72160 و 22066 کیلوگرم در هکتار) گردید که این امرسبب افزایش عملکرد پروتئین،کارایی مصرف آب و بهره وری اقتصادی آن به ترتیب به میزان 3.5، 19.3 و 19.2 درصد نسبت به کشت بذری گردید.