فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: با اینکه استفاده از کودهای شیمیایی رایج مانند کودهای نیتروژن‌دار باعث بهبود تولیدات کشاورزی می‌شود، اما در همان حال مشکلات جدی زیست محیطی و بار اقتصادی قابل توجهی به دنبال دارد. راندمان پایین استفاده از کودهای شیمیایی نیتروژن‌دار باعث افزایش هزینه‌های تولید محصولات کشاورزی و کاهش عملکرد محصولات می‌شود. آلودگی‌های زیست محیطی استفاده از کودهای شیمیایی به‌خصوص کودهای نیتروژن‌دار باعث شده تا صنعت تولید کود به سمت عرضه کودهای کندرها پیشرفت داشته باشد. اخیراً علاوه بر استفاده از بیوچار به‌عنوان یک اصلاح کننده خاک، از آن در جهت تولید کودهای کندرها مبتنی بر بیوچار استفاده شده است. آزمایش حاضر به‌منظور ارزیابی رفتار رهاسازی نیتروژن از کودهای اوره و نیترات آمونیوم بر پایه بیوچارهای بقایای پوست گردو، بقایای هرس انگور و کلش گندم در آب، در pH های مختلف و در خاک صورت گرفت.مواد و روش‌ها: به‌منظور بررسی رفتار رهاسازی نیتروژن از کودهای نیتروژن‌دار بر پایه بیوچارهای مختلف آزمایشی اسپلیت پلات به‌صورت کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه گروه خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نوع بیوچار (بقایای هرس انگور، پوست گردو و کلش گندم) تهیه شده در دو دمای پیرولیز 350 و 650 درجه‌ سلسیوس و دو نوع کود نیتروژن‌دار (20 درصد وزنی) از منبع اوره و نیترات آمونیوم بود که به هر تیمار 10 درصد وزنی رس مونت‌موریلونایت نیز اضافه شد. برای بررسی رفتار کندرها بودن قرص‌های کودی تهیه شده در ارتباط با آزادسازی نیتروژن در آب، مقدار 10 گرم از قرص‌های کودی تهیه شده پس از قرار داده شدن در نایلون با اندازه مش 100 در ظرفی حاوی 200 میلی‌لیتر آب مقطر، اجازه داده شد تا به مدت 56 روز در دمای اتاق در ظرف، شناور بماند. در طول آزمایش در زمان‌های 1، 2، 4، 6، 8، 10، 12، 14، 28، و 56 روز بعد از شروع آزمایش از محلول نمونه‌برداری شد و غلظت نیتروژن تجمعی اندازه‌گیری و درصد رهاسازی آن محاسبه شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که اثر دما و نوع بیوچار بر چگالی، چگالی ظاهری، pH و EC قرص‌های کودی بر پایه بیوچار معنادار بود. نیتروژن کودهای نیتروژن‌دار بر پایه بیوچار در طی آزمایش در همه بیوچارها به تدریج در آب آزادسازی گردید ولی سرعت آزادسازی آن در ابتدای آزمایش بیشتر بود. میزان آزادسازی نیتروژن در طول آزمایش در قرص‌های کودی بر پایه بیوچار کلش گندم نسبت به بیوچارهای پوست گردو و هرس انگور کمتر بود به‌طوری‌که در انتهای آزمایش درصد آزاد سازی نیتروژن در بیوچار کلش گندم نسبت به بیوچار پوست گردو و بقایای هرس انگور در دمای پیرولیز 350 و 650 درجه سلسیوس) به ترتیب 8 و 7 و 6/6 و 1/5 درصد پایین‌تر بود. کمترین و بیشترین درصد آزادسازی نیتروژن به ترتیب در2=pH و 6=pH در هر دو دمای پیرولیز 350 و 650 درجه سلسیوس اتفاق افتاد. همچنین کمترین و بیشترین درصد آزادسازی نیتروژن در خاک به ترتیب در بیوچار کلش گندم و بقایای هرس انگور در هر دو دمای پیرولیز 350 و 650 درجه سلسیوس مشاهده شد.نتیجه‌گیری: استفاده از مخلوط کودهای نیتروژن‌دار مانند اوره و نیترات آمونیوم بر پایه بیوچار به‌صورت گرانوله به‌عنوان یک کود کندرها عمل می‌کند که این موضوع می‌تواند راهی مناسب برای ترویج کشاورزی پایدار باشد.