فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهانی‌شدن یک فرآیند چندبعدی است که پیامدهای مثبت و منفی متعددی بر کارکردهای مرز دارد. جهانی‌شدن کارکرد سنتی مرزها را پیچیده کرده است. از یک‌سو، با ضرورت تسهیل تجارت و همکاری، مرزها را به کانال‌هایی برای ارتباط تبدیل می‌کند و از سوی دیگر، با تشدید تهدیدات فراملی مانند قاچاق، آن‌ها را مجبور به ایفای نقش پالایشگر و محافظ می‌نماید. با توجه به این موضوع هدف از نگارش این پژوهش، شناخت پیامدهای جهانی‌شدن بر کارکردهای مرز به‌ویژه مرزهای ایران است. به لحاظ روش‌شناسی پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت داده‌ها و شیوه اجرا، از نوع پژوهش‌های کیفی است. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته با 23 نفر از کارشناسان و خبرگان آشنا به موضوع بوده که داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون، تجزیه‌وتحلیل گردید. یافته‌های تحقیق نشان داد که جهانی‌شدن به‌عنوان یک پدیده چندبعدی، فرصت‌هایی از جمله افزایش تعاملات بین‌المللی، توسعه اقتصادی مناطق مرزی و بهبود وضعیت اجتماعی ساکنان مرزی را ایجاد کرده است، اما در مقابل، چالش‌هایی مانند تغییر مفهوم امنیت مرزی، افزایش تهدیدات فرامرزی، تغییر در شیوه‌های مدیریتی و پیامدهای محلی را نیز به همراه داشته است. این پژوهش با تمرکز بر ویژگی‌های بومی مرزهای ایران، خلأهای علمی پژوهش‌های قبلی را پر کرده و درک بهتری از تحولات نوین مرزی فراهم می‌آورد. ارائه تحلیلی تلفیقی از نظریه‌ها و داده‌های نوین جغرافیای سیاسی، وجه تمایز این مقاله است که کمک می‌کند این مطالعه بتواند چارچوبی روشن و عمیق برای سیاست‌گذاران و پژوهشگران جهت فهم بهتر مرزهای ایران و جهانی‌شدن فراهم آورد.