کیفیت مکان سوم و نقش آن در بهزیستی ذهنی و اصالت وجودی مطالعه موردی: فضای عمومی ارگ کریمخان شیراز
نویسندگان
1 بخش جغرافیا، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22059/jhgr.2026.399772.1008826چکیده
ویژگیهای شیوۀ زندگی مدرن ایجاب میکند که افراد به جز مکانهای اول و دوم، مکانهای دیگری – تحت عنوان مکانهای سوم- برای گذران وقت، زدودن تنش های زندگی روزمره، و تقویت روابط اجتماعی داشته باشند. فضاهای شهری عمومی از جمله مکانهای سوم مهمی هستند که علاوه بر ارتقاء سطح بهزیستی ذهنی و احساسی، به نظر میرسد میتوانند کیفیت تجربه خودشناسی را بهبود ببخشند. پژوهش حاضر در زمرهی تحقیقات کاربردی و توصیفی- تحلیلی است که با مطالعۀ دادههای حاصل از پرسشنامه برای یک نمونه 390 نفری به بررسی کیفیت مکان سوم و اثر آن در بهزیستی ذهنی و اصالت وجودی پرداخته است. جامعه آماری تحقیق افراد 18 ساله و بزرگتر ساکن در شهر شیراز است که با هدف بهرهمندی از کارکردهای مکان سوم، حداقل یک بار در فضای عمومی پیرامون ارگ کریمخان حضور داشتهاند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS و آزمونهای آماری شامل ضرایب همبستگی، تحلیل رگرسیون چندگانه، تحلیل واریانس یکطرفه و آزمون T تکنمونهای انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که کیفیت مکان سوم در هر یک از ابعاد سهگانۀ آن از سطح متوسط بالاتر است. سطح بهزیستی ذهنی و اصالت وجودی نیز بالاتر از سطح متوسط ارزیابی شد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که کیفیت مکان سوم اثر مثبت و معناداری بر بهزیستی ذهنی و اصالت وجودی دارد به طوری که بیش از 58 درصد از واریانس بهزیستی ذهنی و 46 درصد از واریانس اصالت وجودی به وسیلهی واریانس کیفیت مکان سوم تبیین میشود.