بررسی تاثیر الگوی هندسی ساختارشکل میدان نقش‌جهان و بناهای پیرامونی آن در تبیین گره‌های اجتماعی از دیدگاه هردگ

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری تخصصی، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسالمی، قزوین.

2 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسالمی، قزوین.

3 دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسالمی، قزوین.

doi
چکیده

بیان مسئله: ساختارشکل واژه‌ای است که چارچوب شکل‌گیری ­اشکال را معنا بخشیده و منجربه درک نوع ترکیب ­اشکال می­گردد، باید توجه ­داشت که این ساختارشکل برمبنای نسبت تداخل در الگوی ­هندسی قابل­ بررسی می­باشد، لذا این الگو می­تواند با تعاملات ­اجتماعی برآمده از لایه ­بندی ساختار شکلی- حرکتی اقشار وارد موازنه ­شود به قسمی که هرچه تعاملات ­اجتماعی منسجم ­تر ظاهر گردد، لایه­ بندی ساختار شکلی- حرکتی اقشار نیز به­ مراتب تطبیق­ پذیرتر بوده که بابهره از ابزار بصری (نقطه تا حجم) برآمده ­از دیدگاه هردگ می تواند به نوع دسته ­بندی ساختار شکلی- حرکتی اقشار و سپس از فصل ­اشتراک آنها به پیوند گره­های ­اجتماعی حاصله منجر گردد. هدف: گره­های ­اجتماعی می تواند منجر به فصل ­اشتراک الگوی هندسی موجود در مجموعه و لایه ­های شکلی- حرکتی اقشار مرتبط به ­آن شود. به نحوی که اگر این مهم احصا­ نگردد، جانمایی و نقطه­ شروع ساختار شکلی- حرکتی هر کدام از اقشار در هم­ارزی صحیح با ترکیب­ شکل مجموعه قرار نگرفته و این خود منجر به عدم خوانش ­فضایی و ساختارشکنی ­شکلی در مجموعه نقش ­جهان می­شود. 137 روش تحقیق: سعی ­شد با بهره از ماهیت تفسیری- تاریخی جستار و تحلیل روابط­ هندسی تصاویر ترسیمی و به ­واسطه درک الگوی ­آن و بهره ­از استدلال ­قیاسی به روند ساختارشکلی مجموعه نائل آمد و با طرح فرضیه­؛ «محتمل است که جانمایی گره­های ­اجتماعی در مجموعه نقش­ جهان اصفهان می تواند دلیلی­­ بر همسویی الگوی ­هندسی با ساختار شکلی-حرکتی اقشار از منظر شکل­ گرایی چون هردگ باشد». نتیجه گیری: با این فرض، می­توان بر همنوایی الگوی ­هندسی میدان با ساختار شکلی مجموعه در راستای شناسایی گره­های­ حاصله از هم­ ارزی ساختار حرکتی اقشار در مجموعه نقش­ جهان دست ­یافت. این­ مهم می تواند در جهت توجیه پیشبرد همزمان فرم و عملکرد در نحوه پیکره ­بندی این میدان­ شهری در زمان احداث آن تا به امروز، موثر واقع­ گردد.