فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شاخص‌های زیادی در شکل‌گیری پهنه‌های فقر در شهرها تأثیر دارند. در این میان شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی تأثیر زیادی در تولید و بازتولید فقر دارند. بر همین مبنا هدف مقاله حاضر تعیین پهنه‌های فقیرنشین در شهر شهریار با استفاده از شاخص‌های اجتماعی-اقتصادی می‌باشد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. با استفاده از مدل  AHP به شاخص‌ها وزن داده شده و با استفاده از مدل تاپسیس، سطح‌بندی پهنه‌های فقر در بلوک‌های شهر شهریار مشخص‌شده‌اند. یافته‌های تلفیق تمام شاخص‌های اقتصادی-اجتماعی نشان می‌دهد که ضریب تأثیر شاخص‌های اشتغال، وضع زناشویی، مالکیت مسکن، سواد، وسیله نقلیه و رایانه به ترتیب برابر با 244/0، 184/0، 207/0، 215/0 و 15/0 است. بنابراین، بیشترین ضریب مربوط به اشتغال با امتیاز 244/0 و  کم‌ترین امتیاز مربوط به نوع وسیله نقلیه و رایانه با ضریب 15/0 است.  نتایج  فقر در شهر شهریار از لحاظ شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی نشان‌دهنده آن است که  تنها 15 بلوک شامل حدود 10 درصد از کل بلوک‌های شهری شهریار  دارای کیفیت مناسب، 30 بلوک (19 درصد)  دارای کیفیت نسبتاً مناسب، تعداد 43 بلوک(28 درصد)  در وضعیت متوسط،  42 بلوک ( 27 درصد)  در وضعیت نسبتاً نامناسب و در نهایت 24 بلوک( 16 درصد)  در وضعیت نامناسبی قرار دارند. بنابراین 43 درصد بلوک‌های شهر شهریار از لحاظ شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی در وضعیت نامناسبی قرار دارند. این مطالعه نشان می‌دهد که اشتغال، سواد و مالکیت خانه مهم‌ترین عوامل مؤثر بر مناطق فقیر در شهر هستند، این عوامل توانایی ساکنان را برای بهبود شرایط زندگی، درآمدزایی و دسترسی به خدمات اجتماعی را محدود می‌کند و در نتیجه فقر را در این محله‌ها تداوم می‌بخشد و بازتولید می‌کند. لاجرم باید سیاست‌هایی برای افزایش فرصت‌های شغلی، بهبود نرخ باسوادی و افزایش دسترسی خانواده‌های کم‌درآمد به مسکن اجرا شود. همچنین باید سیاست‌های برنامه‌ریزی و توسعه فضایی برای رفع نابرابری‌های اجتماعی و فضایی در شهر اجرا شود.