فناوریهای ویرایش ژنوم و کاربرد آن در پزشکی: یافتهها، چالشها و چشمانداز
نویسندگان
1 پژوهشگاه رویان، پژوهشکده زیست شناسی و علوم پزشکی تولید مثل جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، گروه ژنتیک، تهران، ایران
2 پژوهشگاه رویان، پژوهشکده زیست شناسی و علوم پزشکی تولید مثل جهاد دانشگاهی، مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل، گروه ژنتیک، تهران، ایران
doi
10.61186/JCT.14.3.241چکیده
مقدمه: بسیاری از بیماریهای ویرانگر انسانی در اثر ایجاد جهش در ژنوم و بروز اختلال عملکرد در سلول، تغییرات ژنتیکی حاصل از بیماریهای عفونی و یا تغییرات سلولی رخ میدهند. از زمان شناسایی ژن بهعنوان واحد اصلی وراثت، توانایی ایجاد تغییر در محل بهخصوصی از ژنوم انسان بهمنظور درمان و درک بهتر عملکرد بیماریها، هدفی مهم در علوم پزشکی و زیستشناسی بوده است. نتیجهگیری: اصلاح ژن بهصورت هدفمند از طریق ابزارهایی مانند ZFN، TALEN و CRISPR/Cas یک تکنیک قدرتمند جهت ارزیابی عملکرد ژن و همچنین دستکاری دقیق رفتار و بازدهی سلول بوده و امروزه با توسعه و پیشرفت چشمگیر ابزارهای ویرایش ژنوم، تعداد بسیاری کارآزمایی بالینی مبتنی بر این روش با هدف درمان انواع بیماریها در حال انجام است. هدف: در این مقاله بهطور خلاصه پیشینه، مراحل پیشرفت ابزارهای ویرایش ژنوم و همچنین کاربردهای این روش نوظهور را در پزشکی بازگو کرده و چالشهای پیش روی آن را بیان میکنیم.