ارزیابی تنوع صفات زراعی و عملکرد دانه لاینهای ماش در شرایط محیطی مختلف
نویسندگان
1 1- دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
2 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران
3 محقق، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران
4 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی
5 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
6 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22034/saps.2023.54756.3010چکیده
ماش گیاهی مناسب برای تنوع بخشیدن به سیستم های زراعی به منظور بهره گیری از آثار اکولوژیکی مثبت است. تعداد چهل و هفت لاین منتخب از ژرمپلاسم ماش بانک ژن گیاهی ملی ایران همراه با ژنوتیپهای شاهد(رقم پرتو و لاین امیدبخش VC6173) در قالب طرح لاتیس مربع (لاتیس 7×7) در دو تکرار در سه محیط مختلف کشت شدند و با ارزیابی عملکرد دانه و صفات موثر بر عملکرد نظیر طول غلاف، تعداد خوشه در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف مورد مقایسه قرار گرفتند.نتایج نشان داد در هر سه شرایط محیطی اثر ژنوتیپ روی کلیه صفات مورد بررسی به استثنای صفت تعداد دانه در غلاف معنیدار بود. این موضوع نشاندهنده وجود تنوع ژنتیکی مطلوب بین لاینهای مورد بررسی و تاکیدی بر امکان انتخاب مواد ژنتیکی مناسب برای پیشبرد اهداف بهنژادی در این گیاه است. اگرچه با توجه به عدم واکنش یکسان ژنوتیپها به محیطهای مختلف؛ انتخاب ضرورتا باید در محیطهای مختلف به صورت جداگانه صورت پذیرد، با جمعبندی نتایج در سه محیط مختلف مشخص شد، لاینهای24، 25 و 41 از نظر طول غلاف، لاینهای 23 و 42 از نظر تعداد غلاف در بوته، لاین 43 از نظر تعداد دانه در غلاف، لاینهای 5، 11 و42 از نظر تعداد خوشه در بوته در هر سه محیط در دسته لاینهای برتر قرار داشتند. تنوع ژنتیکی بالا در این ژنوتیپها امکان معرفی ارقام جدید و توسعه سطح زیر کشت این گیاه برای مناطق مختلف با شرایط آب و هوایی متفاوت را فراهم میسازد.
