فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: قارچ‌های افزایش دهنده رشد گیاهان اغلب برای گیاهان مفید هستند و به روش‌های مختلف باعث سازگاری گیاهان میزبان به عوامل تنش‌زای زنده و غیر زنده از جمله تنش شوری می‌شوند. در این راستا شناسایی و کاربرد قارچ‌های محرک رشد و متحمل به تنش شوری یکی از روش‌های مقابله و سازگاری با شرایط تنش شوری می‌باشد. از طرف دیگر حامل‌های مختلف توانایی متفاوتی در نگهداری جمعیت این قارچ‌ها در حد استاندارد و حفظ کارایی آن‌ها در خود دارند. همچنین شرایط نگهداری بخصوص دما می‌تواند تأثیر زیادی در جمعیت و پایداری آن‌ها داشته باشد. لذا تحقیق حاضر با هدف تهیه فرمولاسیون‌های مناسب قارچ‌های متحمل به شوری به منظور حفظ و پایداری جمعیت ‌آنها در بلندمدت صورت گرفت. مواد و روش‌ها: با هدف ارزیابی گونه‌های قارچ متحمل به شوری، در پژوهش حاضر، گونه‌های قارچ Chaetomium globosum،Chaetomium interruptum ، Clonostachys rosea، Coniothyrium sp.، Epicoccum nigrum، Serendipita indica، Trichoderma asperellum، Trichoderma atroviride، Trichoderma harzianum، Trichoderma longibrachiatum و Trichoderma reesei با خصوصیات محرک رشدی از کلکسیون بخش بیولوژی و بیوتکنولوژی مؤسسه تحقیقات خاک و آب تهیه و پتانسیل رشد آن‌ها در سطوح مختلف شوری شامل: 045/0، 31/0، 63/0، 04/1، 36/1، 14/2، 04/3، 95/3 و 71/4 درصد کلرید سدیم طی یک طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین به منظور بررسی پایداری جمعیت قارچ‌های منتخب، فرمولاسیون‌های مختلف تهیه و طی یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار که فاکتور اول شامل دو گونة قارچ متحمل و فاکتور دوم شامل حامل‌ها (ضایعات فلفل، ورمیکولیت، خاک سنگ، پوکه، پرلیت، خاک اره و کمپوست)، ارزیابی گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که گونه‌های T. harzianum، T. atroviride، T. longibrachiatum وT. reesei کمتر تحت تأثیر شوری 045/0 تا 71/4 درصد کلرید سدیم قرار گرفته و در سطوح مختلف شوری کل سطح پتری‌دیش هشت سانتی‌متری را پر کردند. به غیر از جنس تریکودرما، گونه E. nigrum نیز به‌خوبی در سطوح مختلف شوری رشد کرد هر چند که با افزایش شوری، کاهش رشد نشان داد. گونه T. harzianum، تنها گونه‌ای بود که در طول هفت روز توانست در محیط کشت حاوی 14/2 درصد کلرید سدیم کل سطح پتری‌دیش هشت سانتی‌متری را بپوشاند. نتایج فرمولاسیون نشان داد که اثر حامل در هر دو گونه قارچ T. harzianum و E. nigrum معنی‌دار بود و بهترین حامل در نگهداری جمعیت گونه T. harzianum، پس از گذشت شش ماه، در دمای سردخانه حامل‌های ورمیکولیت (CFU/g 109 × 4)، کمپوست (CFU/g 109 × 66/3) و خاک اره (CFU/g 109×3) و در گونة E. nigrum ، حامل کمپوست (CFU/g 108 × 1) و ورمیکولیت (CFU/g 107 × 8) بود. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نتایج نشان داد که دو گونه T. harzianum و E. nigrum قادر به رشد در محیط کشت‌های حاوی 71/4 درصد کلرید سدیم بودند و بهترین حامل‌ها برای فرمولاسیون این دو قارچ کمپوست و ورمیکولیت بود.