بررسی پایداری عملکرد دانه لاین‌های امیدبخش گندم دوروم با استفاده از ترکیب خصوصیات روش‌های AMMI و BLUP

نویسندگان
نجفی میرک, توحید ID 1
دستفال, منوچهر ID 2
زالی, حسن ID 3
نقی پور, فریبا ID 4
سیاح فر, منوچهر ID 5
فرزادی, حسین ID 6
ساسانی, شهریار ID 7

1 بخش تحقیقات غلات، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﺻﻼح و ﺗﻬﯿﻪ ﻧﻬﺎل و ﺑﺬر، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺸﺎورزی، کرج، ایران،

2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران

3 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران

4 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

5 ﺑﺨﺶ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﺻﻼح و ﺗﻬﯿﻪ ﻧﻬﺎل و ﺑﺬر، ﻣﺮﮐﺰ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و آﻣﻮزش ﮐﺸﺎورزی و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ لرستان، ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘـﺎت

6 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، دزفول، ایران

7 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه،

doi
10.22034/saps.2023.54991.2973
چکیده

چکیدهاهداف: هدف از این تحقیق، انتخاب لاین‌های امیدبخش گندم دوروم از نظر پایداری و عملکرد دانه بالا با ترکیب روش‌های BLUP و AMMI و با استفاده از شاخص‌های مختلف مبتنی بر REML/BLUP بود.مواد و روش‌ها:در این تحقیق تعداد 20 ژنوتیپ گندم دوروم در پنج ایستگاه تحقیقاتی کرج، کرمانشاه، خرم‌آباد، دزفول و داراب در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار و در دو فصل زراعی (1400-1398) مقایسه شدند. یافته‌ها:نتایج نشان داد که برهمکنش اثر متقابل ژنوتیپ × محیط برای عملکرد دانه معنی‌دار است. مقایسه میانگین‌های پیش‌بینی شده عملکرد دانه با روش BLUP و همچنین آماره‌های ‌HMGV، PRGV و HMRPGV نشان داد که ژنوتیپ‌های G10، G8، G18، G9 و G14 با داشتن بیشترین میانگین پیش‌بینی شده نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها برتر هستند. برمبنای بای‌پلات نوع سوم، ژنوتیپ‌های G1، G8، G10، G18 و G19 با عملکرد بالاتر از متوسط کل و مقدار پایین WAASB، جزء ژنوتیپ‌های برتر بودند. بر مبنای بای‌پلات چند ضلعی ژنوتیپ‌های G19، G1 و G10 با کمترین شیب خط از پایداری بیشتری برخوردار بودند. بر مبنای نقشه حرارتیWAASB/GY ژنوتیپ‌های G8، G19، G18، G4، G10 و G1 به‌عنوان ژنوتیپ‌های برتر معرفی شدند. مقایسه بین آماره‌های پایداری و شاخص‌های مبتنی بر BLUP نشان داد انطباق بالایی بین نتایج آنها وجود دارد.نتیجه گیری: در مجموع با توجه به نتایج بیشتر روش‌های مبتنی بر BLUP و آماره‌های تجزیه پایداری، ژنوتیپ‌های G8، G10، G18 و G19 به‌عنوان ژنوتیپ‌های پایدار معرفی شدند و می‌توانند نامزد معرفی به‌عنوان رقم جدید باشند.

کلیدواژه‌ها
روش REML/BLUP, مدل AMMI, مدل مخلوط, WAASBY, نقشه حرارتی