تأثیر سامانههای مختلف خاکورزی بر ویژگی های فیزیکی خاک و صفات کمی ارقام مختلف گندم در اراضی دیم منطقه دالاهو
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران
2 دانشیار معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، کرمانشاه، ایران
3 کارشناسی ارشد اکولوژیک (اگرواکولوژی)، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
4 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
5 دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/saps.2023.54956.2972چکیده
اهداف: با توجه به کشت وسیع گندم در دیمزارهای استان کرمانشاه و عدم مدیریت صحیح بقایای گیاهی توسط کشاورزان شرایط اقتضا مینماید تا برای مدیریت صحیح بقایا و کشت گندم چارهاندیشی شود. به همین منظور آزمایشی با هدف بررسی تأثیر سامانههای مختلف خاکورزی بر ویژگیهای فیزیکی خاک و صفات کمی ارقام مختلف گندم در اراضی دیم منطقه دالاهو انجام شد.مواد و روشها: آزمایشی بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار اجرا گردید. سامانه-های خاکورزی (خاکورزی مرسوم، بیخاکورزی، خاکورزی کاهشی) بهعنوان کرتهای اصلی و 26 ژنوتیپ گندم به-عنوان کرتهای فرعی مورد بررسی قرار گرفتند. ویژگیهای فیزیکی خاک و عملکرد و اجزای عملکرد گندم مورد بررسی قرار گرفت.یافتهها: نتایج نشان داد ویژگیهای فیزیکی خاک، تغییر ماده آلی خاک، عملکرد و اجزای عملکرد گندم بهطور معنیداری تحت تأثیر سامانههای خاکورزی، ژنوتیپ و اثر متقابل خاکورزی در ژنوتیپ قرار گرفتند. نتایج نشان داد با افزایش عمق، دمای خاک کاهش و رطوبت خاک افزایش یافت.نتیجهگیری: در کشت بیخاکورزی تغییر ماده آلی خاک کمتر از سایر سامانههای خاکورزی بود. بیشترین مقدار عملکرد دانه گندم (6658 کیلوگرم در هکتار) تحت اثر متقابل مربوط ژنوتیپ Mirzabey (Durum) (ژنوتیپ 24) در سامانه بیخاکورزی بود. خاکورزی حفاظتی اهمیت بقایا در سطح خاک را در حفظ رطوبت در مناطق دیم اثبات میکند و احتمالاً در مناطق دالاهو، روشهای خاکورزی حفاظتی جهت بهبود عملکرد بهتر باشند.
