تجزیه بای پلات و علیت صفات هیبریدهای مختلف ذرت در شرایط آبیاری عادی و تنش کمبود آب
نویسندگان
1 گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/saps.2023.54602.2962چکیده
تجزیه رگرسیون چندگانه و تجزیه علیت عملکرد دانه ذرت با سایر صفات زراعی برای تعیین صفات موثر بر عملکرد دانه و نیز تجزیه اثر متقابل ژنوتیپ×صفت با استفاده از روش GGE بایپلات، برای ارزیابی واکنش هیبریدها در شرایط محیطی عادی و تنش کمبود آب بر اساس صفات مورد ارزیابی و تعیین هیبریدهای پرمحصول برای هر دو محیط انجام گرفت. 18 هیبرید ذرت به صورت آزمایش کرتهای خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار و طی دو سال متوالی مورد ارزیابی قرار گرفتند. دو سطح آبیاری در کرتهای اصلی و هیبریدهای ذرت در کرتهای فرعی منظور شدند.در تجزیه علیت عملکرد دانه با سایر صفات مورد بررسی، تعداد ردیف در بلال، وزن 300 دانه و تعداد دانه در ردیف در شرایط عادی و تعداد ردیف در بلال و وزن 300 دانه در شرایط تنش کمبود دارای اثر مستقیم معنی دار روی عملکرد دانه بودند. نتایج حاصل از تجزیه GGE بایپلات ژنوتیپ×صفت در شرایط عادی و تنش کمبود آب نشان داد که در مجموع دو مولفه اول 72/28 درصد و در شرایط تنش کمبود آب، 83/60 درصد از واریانس کل داده ها را توجیه کردند. در هر دو شرایط عادی و تنش کمبود آب، هیبرید SC704 نیز به عنوان ژنوتیپ ایده آل شناخته شد.هیبرید SC704 در مرتبه اول به عنوان پرمحصولترین هیبرید در هر دو شرایط عادی و تنش کمبود آب و هیبرید SC647 در مرتبه بعدی قرار داشت. در عین حال انجام آزمایشهای بیشتر در مکانها و سالهای مختلف توصیه میشود.