تعیین الگوی بهینه کشت ارقام برنج در راستای پایداری کشاورزی با تاکید بر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (مطالعه موردی: بیشه جنوبی شهرستان بابل)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ایران

3 استاد، گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری

doi
10.22034/saps.2023.54411.2957
چکیده

در این مطالعه ابتدا از روش اپسیلون محدودیت برای حل مدل برنامه‌ریزی ریاضی چندهدفه شامل سه هدف حداکثرسازی سود زارعین منطقه(هدف اقتصادی)، کاهش مصرف آب و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف کود شیمیایی و سوخت فسیلی (اهداف محیط‌زیستی) استفاده شد و نهایتا با استفاده از روش حداکثر حداقل-ها بهترین جواب از میان مجموعه پارتو انتخاب گردید. جامعه آماری پژوهش، زارعین منطقه بیشه جنوبی شهرستان بابل می‌باشند. داده‌های مربوطه از اداره جهاد کشاورزی منطقه و سازمان ساتبا، در سال 1400 جمع‌آوری شد، و با استفاده از نرم‌افزار matlab بهینه‌سازی مدل انجام شد. نتایج نشان داد که الگوی پیشنهادی بهینه به‌طور مناسب توانسته است اهداف مطالعه را تامین نماید. در وضعیت بهینه با اجرای الگوی پیشنهادی، سود زارعین منطقه به‌ازای هر هکتار از 900/621 به 212/710 میلیون ریال نسبت به وضعیت فعلی در کل فصل زراعی، افزایش می‌یابد. همچنین نتایج مدل، مقدار بهینه مصرف انرژی را 2864 کیلووات ساعت به صورت مصرف توام (85 درصد انرژی فسیلی و 15 درصد انرژی خورشیدی) در پمپاژ آب آبیاری پیشنهاد داد. مقدار بهینه مصرف آب نیز، 12553 مترمکعب برهکتار بدست آمد، که نسبت به وضعیت فعلی، 05/0 صرفه‌جویی در مصرف را نشان می‌دهد. در بخش آخر نتایج، با انتخاب الگوی بهینه پیشنهادی و سیستم پمپ ترکیبی فسیلی-خورشیدی در آبیاری اراضی منطقه نسبت به شرایط فعلی، 10/0 درصد از میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای کاهش یافته است.