ارزیابی و شبیه سازی ردپای آب محصولات کشاورزی در سناریوهای تغییر اقلیم: مطالعه موردی حوضه آبریز کشف رود
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل.
2 استادیار دانشگاه زابل
3 ایران، خوزستان، اهواز، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، گروه اقتصاد کشاورزی
4 دانشگاه زابل
5 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
doi
10.22034/saps.2023.10042.2911چکیده
در این مطالعه تلاش شد ردپای آب محصولات کشاورزی تحت شرایط تغییر اقلیم در حوضه آبریز کشف رود شبیه سازی و مورد ارزیابی قرار گیرد.در این مطالعه بمنظور ارزیابی یکپارچه منابع آب از نرم افزار WEAP استفاده شد. همچنین، از ابزار MABIA موجود در نرمافزار WEAP جهت شبیه سازی اثرات تغییر اقلیم برای محصولات زراعی از جمله گندم، جو، یونجه، گوجهفرنگی، خیار، پیاز و ذرتعلوفهای بهره گرفته شد. شبیهسازی ردپاهای آب و کربن با استفاده از خروجیهای مدل WEAP و MABIA برای سالهای 2013-2040 انجام گرفت.سناریوهای انتشار بدبینانه و میانه ردپای آب نشان داد که نیازآبی و عملکرد محصولات به ترتیب افزایش و کاهش مییابد. بیشترین کاهش عملکرد در سناریو میانه را دو محصول جو و یونجه با 7/25 و 6/25 درصد به خود اختصاص دادند. همچنین بیشترین میزان تغییر نیاز خالص آبی متعلق به محصول سیبزمینی معادل 8/64 درصد و پیاز 37/59 درصد در سناریو بدبینانه نسبت به شرایط جاری بود. بطور کلی از محاسبه ردپای آب این نتیجه حاصل شد که بیشترین ردپای آب محصولات منتخب را بترتیب چغندرقند، ذرتعلوفهای، پیاز، یونجه، گوجهفرنگی و خیار با 18 ، 15، 14، 14، 13 و 12 هزار متر مکعب در هکتار دارا بودند. کمترین مقدار ردپای کربن نیز به محصولات گندم، جو، یونجه و ذرتعلوفهای اختصاص یافت.سناریوهای اقلیم ردپای آب محصولات کشاورزی حجم بیشتری نسبت به ردپای آب سبز خواهد داشت.افزایش تبخیروتعرق و کاهش میزان بارندگی در سطح حوضه بود و از سوی دیگر پیامدهای منفی رخداد پدیده تغییر اقلیم را برای کشاورزان منطقه نمایان میکند.