فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به منظور مطالعه اثر غلظت‌های مختلف باکتری Bacillus subtilis بر صفات مورفوفیزیولوژیکی گل و بنه در دو اکوتیپ زعفران به منظور تعیین غلظت مناسب باکتری، در شرایط آب و هوایی زنجان انجام گرفت.آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان انجام شد. تیمارهای آزمایش : پنج سطح از غلظت‌های مختلف باکتری (صفر، 102، 105، 106، 108) و عامل دوم :دو اکوتیپ (نطنز و زنجان) در نظر گرفته شد. غلظت‌های مختلف باکتری روی تمامی صفات مورفوفیزیولوژیکی اندازه‌گیری شده اثر معنی‌داری را نشان داد. اثر اصلی اکوتیپ نیز تاثیر معنی‌داری بر روی صفات در سطح یک و پنج درصد از خود نشان داد. براساس نتایج تجزیه واریانس اثر متقابل دو جانبه (سال × اکوتیپ، اکوتیپ × باکتری) و اثر متقابل سه جانبه (باکتری × سا ل × اکوتیپ) بر روی عملکرد گل و میزان فسفر برگ گیاه زعفران معنی‌دار شد. در بین اکوتیپ‌ها نیز، اکوتیپ نطنز در صفات وزن تر و خشک بنه مادری و قطر آن (به ترتیب 29/16، 99/10 گرم و 71/19 میلی‌متر) میزان بیشتری را نسبت به اکوتیپ زنجان نشان داد. با توجه به اثرات باکتری باسیلوس سوبتیلیس روی اکوتیپ‌های زعفران می‌توان نتیجه گرفت که اکوتیپ‌های زعفران با توجه به تفاوت‌ها و خصوصیات رشدی مختلفی که دارند واکنش‌های متفاوتی نیز به کود زیستی نشان دادند. با توجه به نتایج، بیشترین تاثیر باکتری باسیلوس سوبتیلیس بر روی صفات مورفوفیزیولوژیکی، در غلظت 108 نمود پیدا کرد.