تاثیر برخی تعدیل کننده‌های تنش بر گره‌زایی، سرعت پر شدن دانه و عملکرد عدس دیم ‏

نویسندگان

1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/saps.2022.54200.2949
چکیده

‏ هدف: هدف این آزمایش، ارزیابی اثرات برخی تعدیل کننده‌های تنش بر گره‌زایی، سرعت پر شدن دانه و عملکرد عدس دیم ‏بود. ‏مواد و روش‌ها: آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‎‌‎های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه‌ایی نزدیک مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی ‏در سال زراعی 1401 ‏اجرا شد. فاکتور اول کاربرد کودهای زیستی و آلی در چهار سطح (عدم مصرف به عنوان شاهد، کاربرد ورمی‌کمپوست، ‏مایکوریزا، کاربرد توام ورمی‌کمپوست و مایکوریزا)، و فاکتور دوم محلول‌پاشی نانو ذرات در چهار سطح (محلول‌پاشی با ‏آب به‌عنوان شاهد، کاربرد نانو اکسیدسیلیکون، نانواکسیدآهن، کاربرد توام نانواکسید سیلیکون و آهن) شامل می‌شدند.‏یافته‌ها: نتایج نشان داد که کاربرد توام ورمی‌کمپوست و مایکوریزا شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب، عملکرد پروتئین در ‏هکتار، محتوای آهن و پروتئین دانه (به‌ترتیب 6/20 و 6/24 درصد) را در مقایسه با عدم کاربرد آنها افزایش داد. نتایج ‏مشابهی نیز در کاربرد نانواکسید آهن و سیلیکون مشاهده شد. طوری‌که کاربرد توام نانواکسید آهن و سیلیکون شاخص ‏کلروفیل، محتوای نسبی آب، عملکرد پروتئین در هکتار، محتوای پروتئین و آهن دانه (به‌ترتیب 1/29 و 7 /37 درصد) را در ‏مقایسه با عدم کاربرد آنها افزایش داد. کاربرد ورمی‌کمپوست و مایکوریزا با نانواکسید آهن و سیلیکون تعداد گره فعال در ‏بوته، دانه در نیام، نیام در بوته، تعداد شاخه جانبی، وزن گره، عملکرد کوانتومی و عملکرد دانه (72 درصد) را نسبت به عدم ‏کاربرد کمپوست و مایکوریزا با نانواکسید آهن و سیلیکون افزایش داد. ‏