بررسی تأثیر تنش کم‏آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی ارقام امیدبخش آفتابگردان

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22034/saps.2022.52622.2900
چکیده

اهداف:پژوهش حاضر به‏منظور شناخت و بررسی ویژگی‏های مربوط به رشد و عملکرد و نیز سازگاری آفتابگردان به‏خصوص در رابطه با شرایط کم‏آبی، اجرا گردید.مواد و روش‏ها: این پژوهش به‏صورت کرت‏های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی در سه تکرار و با دو عامل: آبیاری به‏عنوان عامل اصلی و رقم به‏عنوان عامل فرعی در مزرعه آزمایشی مرکز تحقیقات صفی‏آباد انجام گرفت.یافته‏ها: بررسی میانگین‏ها نشان داد، تنش کم‏آبیاری شدید موجب کاهش 03/19 و 97/26، 34/24 و 08/45 درصد به‏ترتیب در ارتفاع ساقه، قطر ساقه، قطر طبق و عملکرد بیولوژیک گردیده است. عملکرد و اجزاء عملکرد دانه ارقام آفتابگردان نیز تحت تأثیر تنش کم‏آبیاری مورد بررسی قرار گرفتند و نتایج به‏دست آمده نشان از کاهش 69/45، 94/49 و 50 درصدی، به‏ترتیب در تعداد دانه در طبق، وزن دانه‏ها در طبق و عملکرد دانه داشت. از سوی دیگر، درصد روغن دانه هم تحت تأثیر کم‏آبیاری به‏میزان 67/26 درصد کاهش پیدا کرد. رقم اسکار در تیمار شاهد با میانگین عملکرد دانه 34/5 تن در هکتار و رقم شکیرا در شرایط تنش کم‏آبیاری شدید با میانگین عملکرد دانه 67/2 تن در هکتار، به‏ترتیب بیش‏ترین و کم‏ترین عملکرد دانه در هکتار را تولید نمودند، نتیجه‏گیری: علی‏رغم مقاومت نسبی آفتابگردان به تنش کم‏آبی، حداکثر عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال تولید می‏گردد. در نهایت نیز ارقام فلیکس و لاباد با توجه به عملکرد دانه بالا و حفظ عملکرد در شرایط تنش کم‏آبیاری به‏عنوان ارقام پُر محصول و سازگار به منطقۀ دزفول و مناطق مشابه پیشنهاد می‏گردند.