پتانسیل گیاه‌پالایی کاملینا (Camelina sativa) در خاک آلوده به سرب و کادمیم

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دکتری علوم خاک، گروه علوم خاک، دانشگاه زنجان، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم و مهندسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

4 کارشناس ارشد حاصلخیزی و زیست‌فناوری خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

5 دکتری علوم خاک، گروه علوم خاک دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

doi
10.22034/saps.2022.51378.2868
چکیده

اهداف: با پیشرفت صنایع مختلف ذوب فلزات، معدن‌کاوی و صنایع شیمیایی، فلزات سنگین به‌طور مستقیم و غیرمستقیم وارد محیط‌زیست می‌شوند. روش‌های فیزیکی و شیمیایی پاک‌سازی خاک از فلزات سنگین به دلیل هزینه‌های بالا و زمان‌بر بودن کمتر کاربرد دارند، گیاه‌پالایی راه‌حلی کم‌هزینه و نسبتاً سریع در رفع آلودگی خاک است و موجب افزایش تنوع زیستی، کاهش فرسایش و افزایش حاصلخیزی خاک می‌شود.مواد و روش‌ها: در این مطالعه پتانسیل گیاه‌پالایی گیاه کاملینا در حذف فلزات سنگین سرب و کادمیم از خاک بررسی شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با تیمارهای کادمیم (صفر، 3، 5 و 10 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و سرب (صفر، 100، 300 و 600 میلی‌گرم بر کیلوگرم) با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که با افزایش غلظت سرب و کادمیم، میزان انباشت این عناصر در ریشه گیاه کاملینا به‌صورت معنی‌داری افزایش یافت. اکثر ویژگی‌های بیولوژیک خاک در بالاترین غلظت به‌کاررفته کادمیم و سرب به‌طور معنی‌داری نسبت به شاهد کاهش یافت.نتیجه‌گیری: بالا بودن غلظت سرب و کادمیم در ریشه گیاه کاملینا مورد مطالعه و اندک بودن فاکتور انتقال این عناصر، بیانگر کارایی بیشتر این گیاه جهت استفاده در تکنیک تثبیت گیاهی می‌باشد و نمی‌توان از این گیاه برای استخراج فلزات سنگین سرب و کادمیم از خاک استفاده کرد.